Đề kiểm tra giữa kì 1 lớp 7 môn Ngữ văn năm học 2026-2027 (10 Đề kèm ma trận, bản đặc tả và đáp án)

 Biên soạn: De-Thi.com 
Câu 3. (1,0 điểm)
Những hình ảnh trong bốn dòng từ “Tiếng ta như gió mới” đến “Mang sự nghiệp Rồng 
Tiên” cho thấy tình cảm gì đối với tiếng Việt và dân tộc? Hãy lí giải bằng các hình ảnh 
trong nhóm dòng thơ ấy.
Câu 4. (1,0 điểm)
Ở các dòng “Dân ta càng tiến tới / Tiếng ta càng dâng lên” và “Dân ta càng quật khởi / 
Tiếng ta càng vươn lên!”, việc lặp từ “càng” có tác dụng gì?
Câu 5. (1,0 điểm)
Em nhặt được một quyển sách bìa đỏ, có nhãn ghi tên Lan. Để thông báo cho lớp biết đúng 
quyển sách ấy, hãy mở rộng chủ ngữ của câu “Quyển sách đang ở bàn trực nhật.” bằng một 
cụm từ. Viết lại câu, gạch chân toàn bộ chủ ngữ sau khi mở rộng và nêu thông tin em đã bổ 
sung. (Tình huống tự biên soạn.)
Câu 6. (1,0 điểm)
Sau khi đọc bài thơ, Hà cho rằng: “Muốn tiếng Việt ngày mỗi mới, khi nói hoặc viết cứ 
dùng càng nhiều từ mới càng tốt, dù người nghe, người đọc chưa hiểu.” Em đánh giá cách 
vận dụng ấy như thế nào? Trong khoảng 4-6 câu, hãy kết nối bài thơ với một tình huống 
giao tiếp cụ thể để nêu điều nên giữ và điều cần điều chỉnh trong ý kiến của Hà.
 96 Biên soạn: De-Thi.com 
PHẦN II. VIẾT (4 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu ở Câu 7.
 SỢI TÓC (trích)
(Lược đầu: Thành, người xưng “tôi”, kể lại một buổi tối đi chơi cùng anh họ tên Bân. Thành 
nói phải về vì sáng mai còn có việc.)
Vừa nói tôi vừa với cái áo tây của tôi treo trên mắc. Bỗng nhiên có cái gì chuyển mạnh qua 
tim: tay tôi yên hẳn lại; tôi vừa mới nhận ra rằng cái áo tôi đương cầm không phải là áo của 
tôi. Thì ra lúc mang áo vào giường nằm, Bân đã mang nhầm áo. Hai chúng tôi cùng mặc thứ 
hàng len giống màu, như vậy dễ lẫn lắm. Tôi ghé nhìn vào phía trong áo thấy cái ví tiền ở 
túi thò ra ngoài một ít. Cái ví tiền... mấy tờ giấy bạc...
[...]
Trước mắt tôi, mấy tờ giấy bạc một trăm gấp trong ngăn ví, hiện ra rất rõ rệt. Lấy mấy tờ, 
độ hai tờ - tại sao lại hai? Tôi không biết - thật dễ dàng quá.
[...]
Nhưng tôi chưa quay ra. Tôi vẫn cứ tì mình trên thành giường, lưỡng lự, một lát bấy giờ sao 
lâu thế. Rồi, không biết tại sao, bỗng nhiên:
- Áo anh đây này, đây là áo của tôi.
Và nói thêm bằng tiếng Pháp:
- Anh đếm lại tiền đi. Và để cẩn thận vào trong ấy.
Bân nhỏm nửa người dậy, cầm lấy áo:
- Merci, được rồi.
Tôi bước một bước lùi ra. Thế là hết. Bây giờ thì không sao đụng đến ví được nữa. Tôi bần 
thần ngơ ngẩn, mặc lấy chiếc áo của tôi, và đội mũ...
[...]
Đến khi ngồi trên xe về qua những phố khuya vắng vẻ, tâm trí tôi mới dần bình tĩnh lại. Gió 
lạnh thổi mát trên vừng trán nóng, và cái cảm giác mát ấy khiến tôi dễ chịu.
[...]
Tôi có tiếc đã không lấy hay không, hay bằng lòng mình vì đã chống giữ lại cái ý xấu? Tôi 
cũng không tìm biết rõ hơn. Hình như ý nghĩ ham muốn hay trù trừ tối ấy không phải là của 
tôi, hình như của ai ấy, của một người nào khác lạ, khác với cái người thường của tôi bây 
giờ...
(Thạch Lam, Sợi tóc, 1942; bản điện tử Wikisource tiếng Việt, phiên bản ngày 28/4/2026.)
Chú thích: Merci (tiếng Pháp): cảm ơn; trù trừ: do dự. Dấu [...] chỉ phần được lược; lược 
dẫn đầu đoạn do người biên soạn viết.
Câu 7. (4,0 điểm)
Viết bản tóm tắt khoảng 120-150 chữ cho văn bản “Sợi tóc” ở trên (kể cả lược dẫn). Dùng 
lời văn của em, tập trung vào sự việc và diễn biến của Thành; lược chi tiết phụ, không thêm 
lời bình.
 97 Biên soạn: De-Thi.com 
 ĐỀ THAM KHẢO ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
 ĐỀ SỐ 10 GIỮA HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2026-2027
 Môn: Ngữ văn - Lớp: 7
Chấm từng tiêu chí, cộng điểm thành phần rồi làm tròn tổng điểm đến một chữ số thập phân 
(ví dụ: 7,25 thành 7,3). Không làm tròn riêng từng câu. Tổng điểm tối đa: 10.
Chấp nhận cách diễn đạt và quan điểm khác có căn cứ. Gợi ý không phải đáp án duy nhất. 
Không trừ hai lần cùng một lỗi, không thưởng điểm chỉ vì viết dài hoặc giống lời mẫu.
Câu 3 chấm lí giải tình cảm từ nhóm hình ảnh; Câu 4 chấm hiệu quả của điệp ngữ; Câu 6 
chấm giới hạn vận dụng vào tình huống giao tiếp. Chỉ lặp lại ý của câu trước chưa đủ điểm 
cho nhiệm vụ sau. Câu 7 chỉ tóm tắt văn bản đã cho, kể cả phần lược dẫn; không yêu cầu kể 
phần tác phẩm ngoài đề.
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6 điểm)
Câu 1. (1,0 điểm)
a) 0,5 điểm
Thơ năm chữ.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Nêu đúng thơ năm chữ (ngũ ngôn): 0,5 điểm; sai hoặc không trả lời: 0 điểm. 0,5
b) 0,5 điểm
Từ “ta” (trong “Tiếng ta”, “Dân ta”).
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Chỉ đúng từ “ta”: 0,5 điểm; chỉ chép cả bài mà không xác định từ hoặc trả lời sai: 
 0,5
0 điểm. Chấp nhận trích cụm “Tiếng ta”/“Dân ta” nếu chỉ rõ từ “ta”.
Câu 2. (1,0 điểm)
a) 0,5 điểm
Số từ: “tám”.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Nêu đúng “tám”: 0,5 điểm; nêu “cuốn” hoặc từ khác: 0 điểm. 0,5
b) 0,5 điểm
Số lượng cuốn truyện/quyển truyện.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Nêu đúng cuốn truyện/quyển truyện/truyện: 0,5 điểm; nêu tủ sách/lớp hoặc chỉ 
 0,5
lặp lại “tám”: 0 điểm. Chấm độc lập với ý a.
 98 Biên soạn: De-Thi.com 
Câu 3. (1,0 điểm)
Người viết tự hào và tin tưởng vào sức sống của tiếng Việt, vào bước tiến của dân tộc. “Gió 
mới” gợi sức mạnh tươi mới; con thuyền có buồm căng, bay phấp phới gợi tư thế đầy sức 
vươn đi, mang theo sự nghiệp của dân tộc. Tiếng Việt và dân tộc được gắn bó trong một 
hành trình tiến lên.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Nêu được tình cảm tự hào/tin tưởng và hướng tới tiếng Việt, dân tộc: 0,5 điểm; 
chỉ nêu yêu mến hoặc một đối tượng, chưa rõ sắc thái: 0,25 điểm; trái văn bản: 0 0,5
điểm.
Kết nối ít nhất hai hình ảnh trong nhóm dòng để lí giải sức sống hoặc tư thế 
vươn lên: 0,5 điểm; lí giải hợp lí một hình ảnh: 0,25 điểm; chỉ liệt kê hình ảnh 0,5
hoặc nói chung “hay, đẹp”: 0 điểm.
Câu 4. (1,0 điểm)
Từ “càng” lặp lại làm nổi bật mối gắn bó: dân tộc tiến lên thì tiếng Việt cũng phát triển, 
vươn cao. Cách lặp tạo nhịp lời dồn tiếp, chắc khoẻ, làm lời khẳng định về sự phát triển ấy 
thêm mạnh mẽ.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Giải thích sự gắn bó, phát triển cùng nhau của dân tộc và tiếng Việt: 0,5 điểm; 
chỉ nói nhấn mạnh sự phát triển mà chưa rõ quan hệ: 0,25 điểm; sai/không có: 0 0,5
điểm.
Giải thích hiệu quả nhịp lời dồn tiếp/chắc khoẻ hoặc sức khẳng định mạnh mẽ 
gắn với lặp từ: 0,5 điểm; chỉ nói tạo nhịp/nhấn mạnh, chưa cụ thể: 0,25 điểm; chỉ 0,5
gọi tên điệp ngữ: 0 điểm.
Câu 5. (1,0 điểm)
Ví dụ: “Quyển sách bìa đỏ có nhãn ghi tên Lan đang ở bàn trực nhật.” Chủ ngữ: “Quyển 
sách bìa đỏ có nhãn ghi tên Lan”. Thông tin thêm: màu bìa và tên trên nhãn để người đọc 
nhận ra đúng quyển sách. Chấp nhận một thông tin nhận diện đủ rõ trong ngữ cảnh.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Viết câu đúng ngữ pháp, mở rộng chủ ngữ bằng cụm từ với thông tin nhận diện 
phù hợp (bìa đỏ và/hoặc nhãn tên Lan): 0,5 điểm; có mở rộng đúng nhưng thông 
 0,5
tin còn chung, chưa phục vụ nhận diện: 0,25 điểm; chỉ thêm trạng ngữ hoặc chỉ 
đổi vị ngữ: 0 điểm.
Gạch chân đúng toàn bộ chủ ngữ đã mở rộng: 0,25 điểm; thiếu/thừa hoặc không 
 0,25
gạch chân: 0 điểm.
Nêu đúng thông tin đã thêm và công dụng giúp nhận ra quyển sách: 0,25 điểm; 
 0,25
chỉ lặp nguyên câu mà không làm rõ: 0 điểm.
 99 Biên soạn: De-Thi.com 
Câu 6. (1,0 điểm)
Có thể đồng tình với ý học hỏi, làm giàu tiếng Việt, phù hợp hình ảnh “Biển học rộng vô 
biên” hoặc chiều hướng vươn lên của bài thơ. Nhưng dùng càng nhiều từ mới mà không xét 
người nghe có thể làm giao tiếp thất bại. Ví dụ, hướng dẫn ông bà dùng điện thoại cần chọn 
từ dễ hiểu hoặc giải thích từ mới. Nên tìm hiểu cái mới và dùng đúng nghĩa, đúng người, 
đúng hoàn cảnh; sự phát triển không đồng nghĩa với việc chất đầy từ lạ. Chấp nhận tình 
huống và đánh giá khác có lí lẽ, không phủ nhận việc học hỏi cái mới.
Tiêu chí chấm
 Nội dung / mức đáp ứng Điểm
Mỗi biểu hiện 0,25 điểm: (1) tự chọn và nối một ý/chi tiết của bài thơ với điều 
đáng giữ trong ý kiến; (2) nêu tình huống giao tiếp cụ thể có đối tượng, mục 
đích; (3) lí giải hạn chế của việc dùng từ mới bất kể người tiếp nhận trong tình 
 1
huống ấy; (4) đề xuất cách điều chỉnh có điều kiện, thống nhất với lập luận. Chỉ 
nói “không đồng ý, phải giữ gìn tiếng Việt” chưa đạt. Không chấm theo việc 
trùng tình huống mẫu; không trừ máy móc do lệch một câu so với khoảng gợi ý.
 100