Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải)

 Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
Ví dụ: Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của tác giả Nguyễn Thành Long lấy cảm hứng từ chuyến 
đi thực tế ở Lào Cai và nhân vật anh thanh niên đang làm nhiệm vụ khí tượng chính là hình 
ảnh trung tâm, ca ngợi những đóng góp thầm lặng của những người lao động trong công 
cuộc xây dựng đất nước. 
II. Thân bài 
1. Giới thiệu tình huống truyện 
- Cuộc gặp gỡ giữa anh thanh niên làm việc ở một mình trên trạm khí tượng với bác lái xe, 
ông kĩ sư và cô họa sĩ trên chuyến xe lên Sa Pa. 
- Tình huống truyện đặc sắc, tạo điều kiện bộc lộ tư tưởng, quan điểm của tác giả khi ngợi ca 
con người lao động.
2. Phân tích nhân vật anh thanh niên 
a, Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên 
+ Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 m, quanh năm 
sống với hoa cỏ 
+ Công việc của anh: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dựa vào 
công việc dự báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất và chiến đấu 
+ Công việc đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác cũng như tinh thần trách nhiệm cao (nửa đêm đi ốp dù 
trời mưa tuyết, giá lạnh) 
- Điều gian khổ nhất chính là vượt qua nỗi cô đơn, vắng vẻ, quanh năm suốt tháng chỉ sống 
trên đỉnh núi một mình 
b, Những nét đẹp trong cách sống, suy nghĩ, hành động và quan hệ tình cảm với mọi người 
- Vượt lên hoàn cảnh sống khắc nghiệt, anh có suy nghĩ rất đẹp: 
+ Với công việc khắc nghiệt gian khổ, anh luôn yêu và mong muốn được làm việc ở điều 
kiện lý tưởng (đỉnh cao 3000 m) 
+ Anh có những suy nghĩ đúng đắn, sâu sắc về cuộc sống con người: “khi ta làm việc, ta với 
công việc là một, sao lại gọi là một mình được” 
+ Anh thấu hiểu nỗi vất vả của đồng nghiệp 
+ Quan niệm về hạnh phúc của anh thật đơn giản và tốt đẹp 
- Hành động, việc làm đẹp 
+ Mặc dù chỉ có một mình không ai giám sát nhưng anh luôn tự giác hoàn thành nhiệm vụ 
với tinh thần trách nhiệm cao (nửa đêm đúng giờ ốp dù mưa gió thế nào anh cũng trở dậy ra 
ngoài trời làm việc một cách đều đặn và chính xác 4 lần trong một ngày) 
- Anh thanh niên có phong cách sống cao đẹp 
+ Anh có nếp sống đẹp khi tự sắp xếp công việc, cuộc sống của mình ở trạm một cách ngăn 
nắp: có vườn rau xanh, có đàn gà đẻ trứng, có vườn hoa rực 
+ Đó là sự cởi mở chân thành với khách, quý trọng tình cảm của mọi người 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
+ Anh còn là người khiêm tốn, thành thực cảm thấy công việc của mình có những đóng góp 
chỉ là nhỏ bé 
→ Chỉ bằng những chi tiết và chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc của truyện, tác giả phác 
họa được chân dung nhân vật chính với vẻ đẹp tinh thần, tình cảm, cách sống và những suy 
nghĩ về cuộc sống, về ý nghĩa công việc. - Anh thanh niên đại diện cho người lao động 
+ Anh thanh niên là đại diện chung cho những người lao động nhiệt huyết, sống đẹp, cống 
hiến vì Tổ quốc một cách thầm lặng, vô tư. 
+ Những con người khiêm tốn, giản dị, trung thực, âm thầm thực hiện công việc nhiệm vụ 
được giao. 
III. Kết bài 
- Nêu cảm nhận hình tượng anh thanh niên: Hình tượng nhân vật anh thanh niên miệt mài, 
hăng say lao động vì lợi ích đất nước, có sức lan tỏa tới những người xung quanh. 
- Tác giả rất thành công khi xây dựng hình tượng nhân vật anh thanh niên cùng những người 
đồng nghiệp thầm lặng cống hiến sức trẻ, thanh xuân cho đất nước, dân tộc.
- Nhắc nhở thế hệ trẻ lòng biết ơn, trách nhiệm với vận mệnh quốc gia.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 8
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 YÊN BÁI NĂM HỌC 2018 - 2019
 Môn thi: Ngữ Văn
 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
"Tôi là con gái Hà Nội. Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá. Hai bím tóc dày, 
tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn. Còn mắt tôi thì các anh lái xe 
bảo: "Cô có cái nhìn sao mà xa xăm!".
Xa đến đâu mặc kệ, nhưng tôi thích ngắm mắt tôi trong gương. Nó dài dài, màu nâu, hay 
nheo lại nhu chói nắng."
a. Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
b. Xác định thành phần biệt lập trong câu văn: "Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái 
khác."
c. Chỉ ra 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên. Phân tích tác dụng của biện 
pháp tu từ đó.
Câu 2. (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến sau: Mọi người sẽ 
tin cậy ta nếu ta chân thành công nhận khuyết điểm.
Câu 3. (5,0 điểm) Phân tích đoạn thơ sau:
 "Ngửa mặt lên nhìn mặt
 có cái gì rưng rưng
 như là đồng là bể
 như là sông là rừng.
 Trăng cứ tròn vành vạnh
 kể chi người vô tình
 ánh trăng im phăng phắc.
 đủ cho ta giật mình."
 ---------HẾT---------
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
Câu 1.
a. Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm "Những ngôi sao xa xôi" của tác giả Lê Minh Khuê.
b. Thành phần biệt lập trong câu: "Nói một cách khiêm tốn"
c. Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên: so sánh ("như đài hoa loa kèn")
Tác dụng: khắc họa vẻ đẹp của cô gái Phương Định xinh đẹp, trong sáng, hồn nhiên, mơ 
mộng.
Câu 2: Mọi người sẽ tin cậy ta nếu ta chân thành công nhận khuyết điểm.
Để phân tích ý kiến này bạn cần hiểu được:
- Tin cậy là sự tin tưởng của ai đó và nó được hình thành thông qua các mối quan hệ.
- Khuyết điểm là điều thiếu sót, điều sai trong hành động, suy nghĩ hoặc tư cách.
Như vậy, biết nhận khuyết điểm là bạn tự nhận ra được chính khuyết điểm của bản thân 
mình mà công nhận nó.
Qua đó nhận định ý kiến trên thành đoạn văn.
Câu 3: Có thể tham khảo dàn bài gợi ý sau đây
1. Mở bài
- Giới thiệu nhà thơ Nguyễn Duy, nhà thơ quân đội, đã được giải nhất cuộc thi thơ của báo 
Văn Nghệ 1972 - 1973, một gương mặt tiêu biểu cho lớp nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu 
nước.
- Tập thơ Ánh Trăng của ông được tặng giải A của Hội Nhà Văn Việt Nam năm 1984. Trong 
đó, có bài thơ mà tựa đề dùng làm nhan đề cho cả tập thơ: Ánh Trăng. Bài thơ là một câu 
chuyện riêng nhưng có ý nghĩa triết lý như một lời tự nhắc nhở thấm thía của nhà thơ đối với 
quá khứ gian lao, tình nghĩa, đối với thiên nhiên, đất nước và đồng đội.
2. Thân bài: Phân tích hai khổ thơ cuối
 Ngửa mặt lên nhìn mặt
 Có cài gì rung rung
 Như là đồng là bể
 Như là sông là rừng.
- Vầng trăng trở thành một biểu tượng gợi lại quá khứ tình nghĩa giữa con người và trăng, 
con người và thiên nhiên trong tư thế mặt người nhìn mặt trăng.
- Trong phút giây mặt đối mặt, lòng nhân vật trữ tình tràn ngập hình ảnh của quá khứ tình 
nghĩa thuở sống ở ruộng đồng, sông ngòi và rừng bể...
 => Lời thơ giản dị nhưng có sức biểu cảm lớn gợi những nỗi niềm rưng rưng xúc động về 
quá khứ. Từ "như", từ "là" của phép điệp ngữ kết hợp với những từ ngữ thể hiện không gian 
sống quen thuộc của thời quá khứ (đồng, bể, sông, rừng) làm cho giọng thơ có sắc thái dồn 
dập, mạnh mẽ như xúc cảm đầy ắp đang trào dâng trong lòng nhân vật trữ tình.
- Khổ thơ cuối mang hàm ý độc đáo và sâu sắc:
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
 Trăng cứ tròn vành vạnh
 Kể chi người vô tình
 ánh trăng im phăng phắc
 đủ cho ta giật mình.
- Quá khứ hồn nhiên, tình nghĩa đã thức tỉnh tâm hồn thi nhân đưa nhân vật trữ tình trở về 
đối diện với chính mình và nhận ra mình là "người vô tình" đã có một thời vì cuộc sống, vì 
hoàn cảnh ấm êm mà trở thành kẻ quay lưng với quá khứ.
- Đối diện với vầng trăng bao dung, một vầng trăng "tròn vành vạnh, im phăng phắc", không 
lời buộc tội nhưng đủ để cho nhân vật trữ tình "giật mình" thấm thía với lỗi lầm, đã hờ hững 
và bội bạc với những kỷ niệm thân thương của mình.
 => Lời thơ vừa gợi hình vừa biểu cảm gợi tả vẻ đẹp của vầng trăng, vẻ đẹp của quá khứ thân 
thương. Lời thơ giản dị nhưng trữ tình và giàu ý nghĩa triết lí. Nó gợi cho con người đạo lý 
thủy chung, uống nước nhớ nguồn .
- Hai khổ thơ có sự kết hợp hài hòa, tự nhiên giữa tự sự và trữ tình. Giọng điệu thơ tâm tình 
của thể thơ năm chữ được thể hiện với một nhịp thơ đặc biệt: khi thì trôi chảy tự nhiên nhịp 
nhàng theo lời kể, khi ngân nga thiết tha cảm xúc.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 9
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 YÊN BÁI NĂM HỌC 2017 - 2018
 Môn thi: Ngữ Văn
 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
 Rồi sớm chiều lại bếp lửa bà nhen
 Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn
 Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng 
a. Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm nào? Của tác giả nào?
b. Xác định cặp từ đối lặp được sử dụng trong đoạn thơ
c. Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của một biện pháp tu từ trong hai câu thơ: “Một ngọn 
lửa, lòng bà luôn ủ sẵn/ Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng ”
Câu 2. (2,0 điểm) 
 Nhân buổi ế hàng, năm ông thầy bói ngồi chuyện gẫu với nhau. Thầy nào cũng phàn 
nàn không biết hình thù con voi nó thế nào. Chợt nghe người ta nói có voi đi qua, năm thầy 
chung nhau tiền biếu người quản voi, xin cho voi đứng lại để cùng xem. Thầy thì sờ vòi, thầy 
thì sờ ngà, thầy thì sờ tai, thầy thì sờ chân, thầy thì sờ đuôi.
 Đoạn năm thầy ngồi bàn tán với nhau.
 Thầy sờ vòi bảo:
 - Tưởng con voi như thế nào, hóa ra nó sun sun như con đỉa.
 Thầy sờ ngà bảo:
 - Không phải, nó chần chẫn như cái đòn càn.
 Thầy sờ tai bảo:
 - Đâu có! Nó bè bè như cái quạt thóc.
 Thầy sờ chân cãi:
 - Ai bảo! Nó sừng sững như cái cột đình.
 Thầy sờ đuôi lại nói:
 - Các thầy nói không đúng cả. Chính nó tun tủn như cái chổi sể cùn.
 Năm thầy, thầy nào cũng cho là mình nói đúng, không ai chịu ai, thành ra xô xát, 
đánh nhau toác đầu, chảy máu.
 (Thầy bói xem voi - Truyện ngụ ngôn, SGK Ngữ văn 6, 
 tập một, NXB Giáo dục, 2008, trang 101)
 Hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 từ) về thông điệp mà em tâm đắc nhất từ câu 
chuyên trên. 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
Câu 3. (5,0 điểm)
 Cảm nhận của em về vẻ đẹp tình cha con trong truyện ngắn Chiếc lược ngà của 
Nguyễn Quang Sáng (SGK Ngữ văn 9, tập một).
 ---------HẾT---------
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
Câu 1. (3,0 điểm)
a. 
- Đoạn thơ trên được trích từ bài thơ "Bếp lửa".
- Tác giả: Bằng Việt.
b. 
- Cặp từ đối lập trong đoạn thơ là: "sớm" – "chiều".
- Tác dụng: Gợi ra dòng thời gian tuần hoàn, liên tục, nhấn mạnh sự tần tảo, kiên trì của 
người bà bên bếp lửa suốt cuộc đời.
c. 
- Biện pháp: Điệp ngữ "Một ngọn lửa" (kết hợp với hình ảnh ẩn dụ).
*Hiệu quả nghệ thuật:
- Về nội dung: "Ngọn lửa" không còn đơn thuần là ngọn lửa củi rơm mà trở thành ẩn dụ cho 
tình yêu thương, hơi ấm và niềm tin cháy bỏng trong lòng bà. Điệp ngữ giúp nhấn mạnh ý 
chí sống mạnh mẽ, bền bỉ và sự truyền lửa (truyền niềm tin, kinh nghiệm sống) của bà cho 
cháu.
- Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, thiết tha, làm cho giọng thơ thêm nồng nàn, cảm 
xúc, khẳng định hình ảnh bà luôn là điểm tựa tinh thần vững chãi cho cháu.
Câu 2. (2,0 điểm)
Thông điệp mà em tâm đắc nhất từ câu chuyện "Thầy bói xem voi" chính là bài học về cái 
nhìn toàn diện trong cuộc sống. Năm ông thầy bói đều đúng khi miêu tả bộ phận họ sờ thấy, 
nhưng lại hoàn toàn sai khi khẳng định đó là "con voi". Sai lầm của họ là lấy cái bộ phận, 
cục bộ để đánh giá cái tổng thể, toàn diện. Trong cuộc sống, nếu chúng ta chỉ nhìn nhận sự 
việc từ một góc độ chủ quan, phiến diện rồi vội vàng kết luận, ta sẽ dễ dẫn đến những định 
kiến sai lầm, thậm chí gây ra xung đột vô ích như năm ông thầy bói. Để hiểu đúng bản chất 
của một con người hay một sự việc, cần phải biết lắng nghe, quan sát đa chiều và tổng hợp 
các ý kiến khác nhau. Biết thừa nhận giới hạn của bản thân và tôn trọng cái nhìn của người 
khác là cách để chúng ta mở rộng tầm vóc trí tuệ và ứng xử văn minh hơn.
Câu 3. (5,0 điểm)
Cảm nhận về vẻ đẹp tình cha con trong "Chiếc lược ngà"
*Truyện ngắn "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng là một bài ca cảm động về tình phụ 
tử thiêng liêng trong hoàn cảnh nghiệt ngã của chiến tranh.
1. Tình yêu thương cha mãnh liệt của bé Thu:
+ Sự bướng bỉnh đầy kiêu hãnh: Ban đầu, Thu nhất quyết không nhận cha vì ông Sáu có vết 
sẹo trên mặt, không giống người cha trong tấm ảnh. Sự phản ứng dữ dội ấy thực chất xuất 
phát từ một tình yêu cha tuyệt đối, Thu không chấp nhận ai thay thế vị trí của người cha mà 
em tôn thờ.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
+ Sự hối hận và bùng nổ cảm xúc: Khi hiểu ra sự thật, tình yêu dồn nén suốt tám năm đã 
bùng phát mạnh mẽ. Tiếng kêu "Ba..." xé lòng và hành động ôm chặt lấy cổ cha, hôn lên cả 
vết sẹo dài là minh chứng cho một tình yêu mãnh liệt, sâu sắc của người con dành cho cha 
mình.
2. Tình cha sâu nặng, thiết tha của ông Sáu:
+ Nỗi đau khổ khi bị con từ chối: Những ngày phép ngắn ngủi, ông Sáu chỉ khao khát được 
nghe con gọi một tiếng "Ba", được vỗ về con nhưng đáp lại chỉ là sự thờ ơ, lảng tránh. Ánh 
mắt "vừa đau đớn vừa thất vọng" của ông khiến người đọc không khỏi xót xa.
+ Lời hứa và kỷ vật cuối cùng: Ở khu căn cứ, ông dồn tất cả tình yêu thương vào việc làm 
chiếc lược ngà cho con. Tỉ mẩn cưa từng răng lược, khắc từng chữ "Yêu nhớ tặng Thu con 
của ba". Chiếc lược trở thành linh hồn của người cha, là sự kết tinh của nỗi nhớ và sự chăm 
chút.
+ Sự hy sinh cao cả: Ngay cả trong giây phút cuối đời, ông vẫn dùng chút sức lực tàn tùng để 
trao lại chiếc lược cho đồng đội nhờ gửi về cho con. Cử chỉ ấy cho thấy tình cha là thứ tình 
cảm bất tử, vượt lên trên cái chết.
3. Đánh giá:
Nguyễn Quang Sáng đã xây dựng những tình huống tâm lý vô cùng đặc sắc và xúc động. 
Chiến tranh có thể chia cắt con người, có thể làm biến dạng hình hài, nhưng không bao giờ 
có thể chia cắt được tình cha con máu thịt. "Chiếc lược ngà" mãi là một minh chứng đẹp đẽ 
cho sự trường tồn của tình cảm gia đình giữa bom đạn kẻ thù.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Yên Bái (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 10
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
 YÊN BÁI NĂM HỌC 2016 - 2017
 Môn thi: Ngữ Văn
 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (2,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
"Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó, khẽ hỏi:
- Húc kia ! Thầy hỏi con nhé, con là con ai ?
- Là con thầy mấy lị con u.
- Thế nhà con ở đâu ?
- Nhà ta ở làng Chợ Dầu.
- Thế con có thích về làng Chợ Dầu không ?
Thằng bé nép đầu vào ngực bố trả lời khe khẽ:
- Со́.
Ông lão ôm khít thằng bé vào lòng, một lúc lâu ông lại hỏi:
- À, thầy hỏi con nhé. Thế con ủng hộ ai ?
Thằng bé giơ tay lên, mạnh bạo và rành rọt:
- Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm !
Nước mắt ông lão giàn ra, cháy ròng ròng trên hai má. Ông nói thủ thỉ:
- Ừ đúng rồi, Ủng hộ CỤ Hồ con nhỉ."
 (Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục, 2006, tr.169)
a. Đoạn trích trên được rút ra từ tác phẩm nào ? Tác giả là ai ?
b. Xác định 2 từ láy trong đoạn trích.
c. Trong đoạn trích, những lợi của nhân vật ông lão có phải chi nhằm trò chuyện với con hay 
còn có mục đích nào khác ?
Câu 2. (3,0 điểm)
Hãy viết một đoạn văn theo cách diễn dịch (khoảng 200 từ) với chủ đề: Câu tục ngữ "Uống 
nước nhớ nguồn" là bài học về cách sống ân nghĩa, thuỷ chung của con người Việt Nam.
Câu 3. (5,0 điểm)
Bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu đã diễn tả sâu sắc tình đồng chí cao quý của anh bộ đội 
cụ Hồ thời kháng chiến chống Pháp.
Hãy phân tích đoạn thơ sau để làm sáng tỏ nhận định trên:
 Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
 Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
 Áo anh rách vai
 De-Thi.com