Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải)

 Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải) - De-Thi.com
- Thanh Hải để lại một số lượng tác phẩm không nhiều nhưng vẫn tạo được dấu ấn riêng nhờ vẻ đẹp bình 
dị, trong sáng, ngôn ngữ thơ giàu nhạc điệu, cảm xúc chân thành, đằm thắm.
Tác phẩm:
- Bài thơ được viết vào tháng 11 năm 1980 – thời điểm Thanh Hải ốm nặng và chỉ mấy tuần lễ sau ông 
qua đời.
- Được sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt nhưng bao trùm bài thơ lại là tình yêu, là sự gắn bó thiết tha với 
quê hương, đất nước, là cả một khát vọng sống đẹp của tác giả.
2. Phân tích
2.1/ Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên:
- Bài thơ bằng khung cảnh thiên nhiên tươi
 “Mọc giữa dòng sông xanh
 Hót chi mà vang trời"
+ Cấu trúc đảo ngữ ở câu thơ 1, 2 gợi sức sống mạnh mẽ đến bất ngờ, khiến bông hoa như có cội rễ, tràn 
đầy sức xuân, sắc xuân
+ Các hình ảnh “dòng sông”, “bông hoa", "bầu trời”, “chim chiền chiện" thật bình dị và gợi cảm đã tái 
hiện một không gian cao rộng của mùa xuân với những hình ảnh đặc trưng của xứ Huế.
+ Màu sắc: “sông xanh”, “hoa tím biếc” rất hài hòa, tươi sáng. Dòng sông xanh đã trở thành cái nền cho 
sắc tím của hoa, làm nổi bật vẻ đẹp sống động của mùa xuân.
+ Âm thanh tiếng chim chiền chiện là tín hiệu của một buổi sớm mùa xuân trong trẻo, mát lành: gọi 
không gian cao rộng của bầu trời tươi sáng, ấm áp, gợi liên tưởng đến những không gian đầy ắp màu 
xanh của một khu vườn quê với những vòm cây xanh mát hay một cánh đồng rộng lớn, bình yên.
⇒ Chỉ bằng vài nét phác, tác giả đã vẽ ra được khung cảnh mùa xuân tuyệt đẹp, đủ đầy hình ảnh, âm 
thanh, màu sắc, ứ đầy sức sống và đậm đà nét Huế.
- Đối diện với vẻ đẹp ấy là cảm xúc say sưa, tươi vui của nhà thơ đang hòa mình vào đất trời.
 “Từng giọt long lanh rơi
 Tôi đưa tay tôi hứng"
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: có thể là giọt mưa xuân long lanh, có thể là âm thanh tiếng chim đang hót 
giữa đất trời. Ta không chỉ nghe thấy mà con nhìn thấy cả giọt âm thanh trong vắt.
+ Đại từ “tôi” + hành động “tôi hứng" thể hiện sự chiếm lĩnh, giao hòa của tác giả với mùa xuân. Câu 
thơ biểu hiện niềm say sưa, ngây ngất của tác giả trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời.
2.2/ Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước:
- Nhà thơ khám phá, ca ngợi vẻ đẹp của mùa xuân đất nước:
 “Mùa xuân ...
 xôn xao"
+ Hệ thống điệp từ “mùa xuân”, “lộc”: gọi quang cảnh mùa xuân tươi đẹp, tràn đầy sức sống của chồi 
non lộc biếc: gợi những thành quả trong công cuộc xây dựng đất nước.
+ Hình ảnh “người cầm súng” “người ra đồng”: được liệt kê để vẽ lên hình ảnh đất nước tưng bừng, 
nhộn nhịp với hàng vạn con người đang góp sức mình cho mùa xuân của dân tộc.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải) - De-Thi.com
Hình ảnh “người cầm súng”: phản ánh hiện thực gian khổ của chiến tranh. Lộc trên lưng vừa là hình ảnh 
cành lá ngụy trang vừa là mùa xuân mà họ mang lại cho đất nước.
Hình ảnh “người ra đồng”: không khí lao động ở hậu phương. “Lộc trải dài nương mạ”: mang đến 
những cánh đồng xanh tươi, những vụ mùa no ấm, mang lại sự sống.
+ Điệp từ “tất cả" + lặp cấu trúc ngữ pháp + các từ láy “hối hả” “xôn xao” diễn tả nhịp sống sôi động, 
tưng bừng, tràn đầy niềm vui, hạnh phúc.
⇒ Nhận xét: Được sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt, chỉ khoảng một tháng sau Thanh Hải qua đời nhưng 
bao trùm bài thơ lại là tình yêu, là sự gắn bó thiết tha với quê hương, đất nước.
3. Tổng kết
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 8
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT
 LẠNG SƠN NĂM HỌC 2018 - 2019
 ĐỀ CHÍNH THỨC Môn thi: Ngữ văn
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,0 điểm)
a. Kể tên các thành phần biệt lập.
b. Chỉ ra thành phần biệt lập trong các câu sau và cho biết tên gọi của mỗi thành phần biệt lập đó.
 (1) Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ.
 (Tắt đèn, Ngô Tất Tố)
 (2) Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
 Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
 (Viếng lăng Bác, Viễn Phương)
Câu 2 (3,0 điểm)
Em hãy viết một đoạn văn nghị luận từ 10 đến 15 câu trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của tình yêu thương 
trong cuộc sống con người.
Câu 3 (5,0 điểm)
Cảm nhận về tình cha con của ông Sáu và bé Thu trong đoạn trích sau:
 Đến lúc chia tay, mang ba lô lên vai, sau khi bắt tay hết mọi người, anh Sáu mới đưa mắt nhìn 
con, thấy nó đứng trong góc nhà.
 Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó giẫy lên lại bỏ chạy, nên 
anh chỉ đứng nhìn nó. Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu. Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con 
bé bỗng xôn xao.
 - Thôi! Ba đi nghe con! - Anh Sáu khe khẽ nói.
 Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi. Nhưng thật lạ lùng, đến 
lúc ấy, tình cha con như bỗng nổi dậy trong người nó, trong lúc không ai ngờ đến thì nó bỗng kêu thét 
lên:
 - Ba... a... a... ba!
 Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe thật xót xa. Đó là 
tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng “ba” như vỡ tung ra từ đáy lòng nó, nó vừa 
kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó. Tôi 
thấy làn tóc tơ sau ót nó như dựng đứng lên.
 Nó vừa ôm chặt lấy cổ ba nó vừa nói trong tiếng khóc: - Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với 
con!
 Ba nó bế nó lên. Nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả vết thẹo dài bên 
má của ba nó nữa.
 Trong lúc đó, nó vẫn ôm chặt lấy ba nó. Không ghìm được xúc động và không muốn cho con thấy 
mình khóc, anh Sáu một tay ôm con, một tay rút khăn lau nước mắt, rồi hôn lên mái tóc con:
 - Ba đi rồi ba về với con.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải) - De-Thi.com
 - Không! – Con bé hét lên, hai tay nó siết chặt lấy cổ, chắc nó nghĩ hai tay không thể giữ được ba 
nó, nó dang cả hai chân rồi câu chặt lấy ba nó, và đôi vai nhỏ bé của nó run run.
 (Trích Chiếc lược ngà – Nguyễn Quang Sáng, 
 Ngữ văn 9, tập một, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2017, tr.198-199)
 ---HẾT-----
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
Câu 1:
a)
- Thành phần tình thái
- Thành phần cảm thán
- Thành phần phụ chú
- Thành phần gọi đáp
b)
(1) - Thành phần biệt lập: Vâng (thành phần gọi đáp)
(2) - Thành phần biệt lập: Ôi (thành phần cảm thán)
Câu 2: 
* Giải thích vấn đề
- Tình yêu thương là sự sẻ chia, đồng cảm, quan tâm, giúp đỡ những người xung quanh mình ở cả phương 
diện vật chất, tinh thần bằng tấm lòng chân thành nhất.
⇒ Tình yêu thương có sức mạnh to lớn trong cuộc đời mỗi con người.
* Phân tích vấn đề
- Tình yêu thương đôi khi chỉ là những cử chỉ, hành động hết sức nhỏ bé: một cái ôm, một lời động viên, 
một ánh nhìn trìu mến,...
- Ý nghĩa của tình yêu thương đối với con người:
+ Tình yêu thương đem lại cho ta sức mạnh vượt qua mọi khó khăn, gian khổ.
+ Giúp đỡ được những người xung quanh sẽ đem lại cho chính bản thân niềm vui, sự hạnh phúc.
+ Trong cuộc đời, không phải lúc nào ta cũng suôn sẻ, giúp đỡ người khác lúc này, lúc khác bạn sẽ được 
giúp đỡ lại.
- Tình yêu thương xuất hiện ở mọi nơi trong cuộc sống: Chứng minh bằng một số ví dụ mà em đã gặp 
trong cuộc sống
- Phê phán những kẻ vô tâm, thờ ơ trước nỗi đau của người khác.
- Liên hệ với bản thân em: Tình yêu dành cho bố mẹ, những người thân, tình yêu thương thầy cô, bạn 
bè...
Câu 3:
Tham khảo dàn ý sau: Các em cần đạt được những ý chính trong bài như sau:
1. Mở bài: giới thiệu chung tác giả tác phẩm và trích dẫn đoạn trích
- Nguyễn Quang Sáng (1932 – 2014): là nhà văn trưởng thành trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và 
chống Mỹ nên các sáng tác của ông hầu như chỉ xoay quanh cuộc sống con người Nam Bộ trong hai cuộc 
kháng chiến cũng như sau hòa bình.
- Chiếc lược ngà được viết năm 1966 khi tác giả hoạt động ở chiến trường Nam Bộ, được in trong tập 
truyện cùng tên.
- Trích dẫn và khái quát nội dung đoạn trích: cảnh chia tay của hai cha con ông Sáu
2. Thân bài
- Giới thiệu về hoàn cảnh của cha con ông Sáu.
- Khái quát về cuộc chia tay của hai cha con ông Sáu.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Lạng Sơn (Có lời giải) - De-Thi.com
- Phân tích
a. Tình yêu thương của ông Sáu với con
- Khi chia tay, ông bộc lộ tình yêu con sâu nặng.
+ Anh không dám lại gần con, chỉ nhìn con bằng ánh mắt trìu mến, buồn rầu.
⇒ Ánh mắt cho thấy nỗi xót xa, cả sự yếu đuối của 1 người lính trước tình cảm gia đình.
+ Giọt nước mắt mà ông cố giấu, lời hứa trở về cùng chiếc lược ngà cho con đã gói trọn tình cảm yêu 
thương, gắn bó sâu sắc, mãnh liệt mà ông dành cho con.
⇒ Tình yêu con của ông Sáu đã chiến thắng mọi khoảng cách của sự biệt li. Tình cảm ấy luôn vẹn 
nguyên, ấm áp và tràn đầy.
b. Tình yêu thương bé Thu dành cho ông Sáu
- Tuy nhiên khi được nghe bà ngoại giải thích, anh Sáu không giống trong bức ảnh thì bé Thu hiểu ra 
mình đã sai. Thu đã rất ân hận về hành động của mình.
- Phản ứng không nhận anh Sáu quyết liệt bao nhiêu thì khi nhận ra cha tình cảm ấy lại càng sâu nặng bấy 
nhiêu. Trong giờ phút cuối cùng trước khi cha đi, tình cảm dồn nén bấy lâu nay bùng lên thật mãnh liệt, 
mạnh mẽ.
- Nó thét tiếng “Ba” xé ruột, xé gan. Đó là tiếng “ba” nó mong chờ bấy lâu nay, tiếng gọi ấy khiến ông 
Sáu rơi lệ.
- Rồi nó nhảy tót lên ôm chặt lấy ông Sáu, hôn vào tóc, vai, mặt, mũi và cả vết thẹo dài trên mặt ông. 
Chân nó quắp chặt lấy ba, như thể không muốn cho ông rời đi.
⇒ Tính cách nhân vật bé Thu: Tình cảm mạnh mẽ sâu sắc nhưng cũng rất dứt khoát, rạch ròi. Có nét cá 
tính cứng cỏi đến mức ương ngạnh nhưng vẫn là đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ.
⇒ Tất cả những hành động ấy cho thấy Thu yêu thương ba vô cùng, một tình yêu mãnh liệt, chân thành, 
thắm thiết. Tình yêu đó được bộc lộ một cách cảm động qua hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
c. Đặc sắc nghệ thuật
- Ngôn ngữ giản dị, đậm chất Nam Bộ.
- Miêu tả tâm lí và xây dựng tính cách nhân vật đặc sắc: Từ chỗ Thu ngạc nhiên hoảng sợ đến lạnh lùng, 
cuối cùng là sự bùng nổ những yêu thương do bị dồn nén. Thể hiện được điều đó chứng tỏ tác giả am 
hiểu tâm lý trẻ em, yêu mến, trân trọng những tình cảm trẻ thơ.
- Tình huống bất ngờ hợp lí, đã bộc lộ tình yêu thương tha thiết bé Thu dành cho ba của mình
3. Kết luận
Tác phẩm đã thể hiện một cách chân thực và cảm động tình cảm yêu thương sâu nặng của hai cha con 
trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt.
 De-Thi.com