Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải)

 Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
 HƯỚNG DẪN GIẢI
Câu Nội dung
 a.
 - Bắc Giang là nơi hội tụ của 3 dòng sông: sông Thương, sông Cầu, sông Lục Nam.
 - Người ở nơi khác thường gọi mảnh đất này là: “vùng đất sông Thương”.
 b.
 - Từ láy: dạt dào, vời vợi.
 1
 c.
 - Biện pháp liệt kê: hát xẩm, ca trù, chèo, quan họ và điệu soong hao ...
 - Tác dụng: gợi nên sự phong phú của các làn điệu ở Bắc Giang. Qua đó khẳng định nét văn 
 hóa đặc sắc ở nơi đây.
 d. HS trình bày tình cảm của cá nhân mình, có thể là tình yêu với mảnh đất quê hương.
 2 1. Giới thiệu vấn đề: ý nghĩa lối sống uống nước nhớ nguồn
 2. Bàn luận
 a. Giải thích
 - “Uống nước”: Là hưởng thụ thành quả, là kết quả của người khác, chỉ việc hưởng thụ mà 
 không làm gì hết.
 - “Nguồn”: Là nơi bắt nguồn của nguồn nước, chúng ta có thể hiểu từ dùng để thể hiện cho sự 
 bắt nguồn của thành quả mà mình hưởng được.
 >> Câu tục ngữ như nhắc nhở chúng ta biết ơn những thành quả của thế hệ đi trước hay những 
 người khác để lại
 b. Bàn luận vấn đề
 - Biểu hiện của lối sống uống nước nhớ nguồn: Ghi nhớ công ơn của thế hệ đi trước để lại; 
 công ơn của những người đã từng quan tâm, giúp đỡ mình.
 - Vì sao phải sống “uống nước nhớ nguồn”?
 + Trong cuộc sống hằng ngày, trong xã hội thì các thành công và thành quả không có cái nào 
 là không có nguồn gốc, không do sức lao động của con người tạo nên
 + Của cải do bàn tay ta lao động tạo nên, con cái do cha mẹ tạo nên, đất nước trở nên giàu đẹp 
 là do cha ông ta đã giữ gìn và xây dựng.
 + Lòng biết ơn là một đức tính tốt, ta cần phải có lòng biết ơn.
 - Ý nghĩa:
 + Biết ghi nhớ công ơn của thế hệ trước cho thấy ta là một người sống có đạo đức, có văn hóa.
 + Tiếp thu truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
 + Ghi nhớ công ơn của thế hệ đi trước cũng là cách giúp chúng ta sống có trách nhiệm hơn.
 + ..
 c. Liên hệ bản thân
 3 1. Giới thiệu chung
 Tác giả:
 - Nhà thơ Bằng Việt tên khai sinh là Nguyễn Việt Bằng.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
- Sinh năm 1941, quê ở huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội). Bằng Việt làm thơ từ 
đầu những năm 60 của thế kỷ XX và thuộc thế hệ các nhà thơ trưởng thành trong thời kỳ kháng 
chiến chống Mĩ cứu nước.
- Phong cách sáng tác: Thơ Bằng Việt thường nghiêng về một lời tâm sự, một sự trao đổi suy 
nghĩ, gây được cảm giác gần gũi, thân thiết đối với người đọc. Thơ ông thường sâu lắng, trầm 
tư thích hợp với người đọc thơ trong sự trầm tĩnh, vắng lặng.
- Giải thưởng: Tác giả đã được nhận giải nhất văn học - nghệ thuật Hà Nội năm 1967 với bài 
thơ “Trở lại trái tim mình", giải thưởng chính thức về dịch thuật văn học quốc tế và phát triển 
giao lưu văn hóa quốc tế do Quỹ Hòa Bình (Liên Xô) trao tặng năm 1982.
Tác phẩm:
- Bài thơ được sáng tác năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên học ngành luật ở nước ngoài.
- Bài thơ được đưa vào tập “Hương cây - Bếp lửa" (1968), tập thơ đầu tay của Bằng Việt in 
chung với Lưu Quang Vũ.
- Đoạn thơ nói lên những suy nghĩ của cháu về bà.
2. Phân tích, cảm nhận
Suy ngẫm về cuộc đời bà và bếp lửa:
- Suốt một đời lận đận, vất và, bà đã và vẫn đang làm công việc nhóm lửa:
 “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
 Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
 Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm”
+ Từ láy "lận đận" với điệp từ "nắng mưa" nhấn mạnh cháu chưa từng và chẳng thể nào quên 
cuộc đời bà, cuộc đời lo toan, vất vả.
+ Khôn lớn trưởng thành, cháu càng thấu hiểu những ý nghĩa cao cả, thiêng liêng từ một công 
việc rất đỗi bình dị của bà: nhóm lửa. Điệp từ nhóm điệp lại 4 lần với hai lớp nghĩa. Bà đã làm 
công việc khởi đầu của một ngày: nhóm bếp lửa mỗi sớm mai và làm công việc khởi đầu của 
một đời, đó là bồi đắp tâm hồn, thắp lên những tình cảm cao quý. Từ “nhóm” thứ nhất hiểu theo 
nghĩa thực: thắp lên ngọn lửa trong gian bếp để sưởi ấm, để nấu chín thức ăn.... Ba từ “nhóm” 
sau được hiểu theo nghĩa ẩn dụ: bà truyền cho cháu tình yêu thương ruột thịt, tình đoàn kết chia 
sẻ xóm làng và đặc biệt hơn bà đã khơi dậy những tâm tình tuổi nhỏ, thức tỉnh trong tâm hồn 
cháu biết bao ước mơ và tình cảm tốt đẹp.
=> Như vậy đến đây ta thấy bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền 
lửa. Ngọn lửa của tình yêu, của niềm tin, đức hi sinh không chỉ bà truyền cho cháu mà còn là 
của những thế hệ đi trước tiếp lửa cho thế hệ sau.
Khám phá ra những ý nghĩa kì diệu, cao cả, thiêng liêng từ bếp lửa của bà, cháu sung sướng 
thốt lên:
 “Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa”
Phép đảo ngữ, câu cảm thán với từ “ôi” đặt ở đầu câu bộc lộ sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng, và vui 
sướng của cháu. Bếp lửa ấy luôn hiện diện cùng bà, tỏa sáng vẻ đẹp của bà. Đứa cháu nhỏ cảm 
thấy thật bất ngờ khi phát hện được những điều kì diệu thiêng liêng từ những thứ bình thường, 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
giản dị. Cháu nhớ về bà, nhớ về Bếp lửa cũng chính là nhớ về quê hương, cội nguồn với tấm 
lòng tri ân sâu nặng.
Nỗi nhớ của cháu đối với bà và bếp lửa
- Suốt dọc bài thơ, 10 lần hình ảnh bếp lửa xuất hiện là 10 lần cháu nhớ tới bà và khổ thơ kết 
thúc này nỗi nhớ đó càng trào dâng mãnh liệt được tác giả trực tiếp bộc lộ:
 “Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu
 Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
 Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở
 Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?”
-Dấu chấm xuất hiện ở giữa dòng thơ tạo thành một sự ngắt nhịp dài, giống như quá khứ đã trôi 
đi quá xa so với hiện tại.
- Tác giả sử dụng điệp từ “trăm” với ý nghĩa khái quát như khẳng định giờ đây đứa cháu năm 
xưa lớn khôn, trưởng thành, được chắp cánh bay cao, bay xa tới những khung trời rộng lớn với 
những niềm vui rộng mở. Xong vẫn không nguôi quên bếp lửa giản dị của bà.
- Âm điệu dòng thơ nhanh, mạnh như từng đượt sóng tình cảm dâng trào để cháu phải tự hỏi 
lòng mình “Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?”
=> Bếp lửa đã trở thành tấm lòng, niềm tin thiêng liêng kì diệu nâng bước cháu trên hành trình 
dài rộng của cuộc đời, có nghĩa là từ một bếp lửa đơn sơ, giản dị của bà, nhiều bếp lửa khác đã 
được nhen lên, sự sống cứ thế truyền đời, bất diệt. Đến đây, ta có thể khẳng định: bà không chỉ 
là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là niềm tin. Bếp lửa đã nâng cao để trở thành biểu tượng cho 
tình nghĩa gia đình, tình yêu quê hương, đất nước, tấm lòng biết ơn nguồn cội. Câu hỏi tu từ 
khép lại bài thơ đã tạo ra một kết thúc mở với nỗi nhớ khôn nguôi, với niềm hoài vọng thiết tha, 
đau đáu.
3. Tổng kết vấn đề
- Giá trị nội dung: Qua hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu đã trưởng thành, bài thơ “Bếp 
lửa" gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà và tình bà cháu, đồng thời thể hiện lòng 
kính yêu, trân trọng và biết ơn của cháu đối với bà, cũng là đối với gia đình, quê hương, đất 
nước.
- Giá trị nghệ thuật: Bài thơ là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và 
bình luận. Thành công của bài thơ còn ở sự sáng tạo hình ảnh “bếp lửa” gắn liền với hình ảnh 
người bà, làm điểm tựa, khơi gợi một kỉ niệm, cảm xúc, suy nghĩ về bà và tình bà cháu.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 8
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 BẮC GIANG NĂM HỌC 2018 – 2019
 MÔN THI: NGỮ VĂN
 ĐỀ THI CHÍNH THỨC Ngày thi: .../.../20...
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (2,0 điểm).
 Đọc bài thơ sau và trả lời những câu hỏi ở dưới:
 Lặng rồi cả tiếng con ve
 Con ve cũng mệt vì hè nắng oi.
 Nhà em vẫn tiếng ạ ời
 Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru.
 Lời ru có gió mùa thu
 Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về.
 Những ngôi sao thức ngoài kia
 Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con.
 Đêm nay con ngủ giấc tròn
 Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
 (Mẹ, Trần Quốc Minh, Theo Thơ chọn với lời bình,
 NXB Giáo dục, 2002, tr. 28 - 29)
a. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
b. Trong bài thơ, những âm thanh nào được tác giả nhắc đến?
c. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:
 Đêm nay con ngủ giấc tròn
 Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
Câu 2 (3,0 điểm).
 Em hãy viết một bài văn (khoảng 300 chữ) bàn về lòng hiếu thảo.
Câu 3 (5,0 điểm).
 Cảm nhận của em về nhân vật ông Hai trong đoạn trích sau:
Cổ ông lão nghẹn ắng hằn lại, da mặt tê rần rần. Ông lão lặng đi, tưởng như đến không thở được. Một lúc 
lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi:
- Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại ...
[...] Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng [...]
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà. Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra 
giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sặm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng 
nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu... Ông lão nắm chặt hai tay lại mà 
rít lên:
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế 
này.
Ông lão bỗng ngừng lại, ngơ ngơ như lời mình không được đúng lắm. Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến 
thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ 
đã ở lại làng, quyết tâm một sống một chết với giặc, có đời nào lại cam tâm làm điều nhục nhã ấy!...
Nhưng sao lại nẩy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. 
Không có lửa thì sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục 
chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán 
mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước 
Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa? 
 (Trích Làng, Kim Lân, Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo Dục, 2014, tr 165 - 166)
 ------------------------------------- HẾT -------------------------------------
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
Câu 1: 
a) Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát (0,5 điểm)
b) Trong bài thơ, những âm thanh được tác giả nhắc đến là: tiếng ve, tiếng ạ ời, tiếng võng kêu, tiếng mẹ 
hát ru. (0,5 điểm)
c) Biện pháp tu từ: So sánh (0.5 điểm)
Tác dụng:
+ Mẹ chính là nơi mát lành, bình yên suốt cuộc đời của con. (0.25 điểm)
+ Phép tu từ So sánh trong đoạn thơ đã thể hiện được tấm lòng yêu thương, hi sinh thầm lặng của mẹ đối 
với con và lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ. (0.25 điểm)
Câu 2:
a - Nêu được vấn đề nghị luận : Lòng hiếu thảo (0.25 điểm)
b - Giải thích được vấn đề
+ Hiếu thảo : là sự biết ơn người sinh thành dưỡng dục mình, biết kính trọng bề trên, Thảo là mở tấm lòng 
mình, biết chia ngọt sẻ bùi với người thân nói riêng, với mọi người nói chung. Tóm lại lòng hiểu thảo là sự 
biết ơn, lòng kính trọng, biết đền đáp của bản thân với những ai đã có công ơn to lớn với chúng ta.
- Biểu hiện: 
+ Tại sao chúng ta cần có lòng hiếu thảo ?
* Cha mẹ là người đã có công rất lớn trong cuộc đời của mỗi chúng ta. Họ sinh ra, nuôi dưỡng và dạy dỗ 
ta nên người. Cha mẹ hết lòng | yêu thương, chăm sóc những đứa con của họ một cách vô điều kiện, luôn 
bên cạnh, chia sẻ, quan tâm trong mọi hoàn cảnh dù khó khăn, gian khổ hay lúc thành công hạnh phúc,
* Lòng hiếu thảo của chúng ta không phải chỉ đối với cha mẹ mà | còn được thể hiện với mọi người xung 
quanh: ông bà, thầy cô, những chiến sĩ cách mạng,...
(Dẫn chứng)
+ Hiểu thảo bằng cách nào ?
* Lúc nhỏ : ngoan ngoãn, vâng lời cha mẹ, học tập tốt, giúp đỡ cha mẹ công việc nhà. (0.25 điểm)
* Trưởng thành : phụng dưỡng, chăm sóc cho cha mẹ, ông bà (lúc ốm đau, bệnh tật), quan tâm đến tình 
cảm cha mẹ. (0.25 điểm)
* Ghi nhớ, biết ơn, tri ân đối với ông bà, cha mẹ, thầy cô... (0.25 điểm)
+ Mở rộng vấn đề :
- Phê phán những người không có lòng hiếu thảo. Họ thản nhiên vô phép, đối xử bạc đãi với gia đình, với 
thầy cô, đặc biệt là cha mẹ (dẫn chứng). (0.5 điểm)
- Bài học:
+ Thế hệ trẻ cần phải biết tôn trọng, gin giữ và phát huy những đạo đức tốt đẹp đối với con người, đặc biệt 
là lòng hiếu thảo, cần nghiêm khắc lên án, cảnh cáo với những hành vi trái ngược với lương tâm, đạo đức 
của mỗi người.
- Khẳng định vấn đề : Lòng hiếu thảo là một đức tính tốt đẹp của con người Việt Nam.
- Liên hệ bản thân : giữ gìn, thực hiện tốt lòng hiếu thảo và luôn ghi nhớ: “Tội lỗi lớn nhất của đời người 
là bất hiếu”.
Câu 3: 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
Ý chính và thang điểm:
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm. (0.25 điểm)
- Giới thiệu được vẻ đẹp chung chủa nhân vật ông Hai trong đoạn trích: tình yêu làng sâu sắc hòa quyện 
với tinh thần kháng chiến. (0.25 điểm)
- Giới thiệu chung: Ông Hai là nhân vật chính trong tác phẩm, là một lão nông quê ở làng Chợ Dầu đi tản 
cư theo kháng chiến. Ông là người yêu làng, yêu nước. Ở vùng tản cư, ông nhở làng da diết và luôn tự hào, 
tìm cách “khoe” tinh thần kháng chiến của làng. (0.5 điểm)
- Tình yêu làng sâu sắc của ông Hai qua tình huống nghe tin làng theo giặc : 
+ Ban đầu ông cảm thấy choáng váng, đau xót, bẽ bàng, tủi hổ,... vì không thể ngờ vùng quê mà ông hằng 
yêu dấu lại trở thành “làng Việt gian". (0.25 điểm)
+ Tin làng theo giặc tác động lên cả thể xác lẫn tinh thần ông Hai: (0.5 điểm)
* Cổ nghẹn ắng lại, da mặt tê rần rần, lặng người đi, tưởng không thở được... Mặt cúi gằn xuống mà đi... 
Tâm trạng xấu hổ, bẽ bàng.
* Về nhà, nằm vật ra giường, chán nản, mệt mỏi. Nhìn lũ con tủi thân, khóc.
+ Một loạt các câu hỏi hiện ra cho thấy tâm trạng phân vân, hoài | nghi của ông trước sự việc làng theo 
giặc. (0.5 điểm)
+ Từ xấu hổ, nhục nhã, ông chuyển sang, xót xa, lo lắng cho những ngày còn lại phải đối mặt với mọi 
người, với dư luận... (0.5 điểm)
- Tình yêu nước hòa quyện với tình yêu làng của ông Hai: 
+ Tình yêu làng chính là cơ sở cho tình yêu nước của nhân vật ông Hai. (0.5 điểm)
+ Trước sự việc "làng theo giặc", ông thể hiện nỗi căm giận những người ở lại làng đi làm Việt gian bán 
nước. (0.5 điểm)
=> Miêu tả diễn biến tâm trạng ông Hai sau khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, Kim Lân đã phản ánh 
những nét đẹp trong tâm hồn người nông dân sau cách mạng : yêu làng, yêu nước sâu sắc. (0.25 điểm)
- Nghệ thuật:
+ Miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật tài tình. Ngôn ngữ độc thoại, độc thoại nội tâm. (0.5 điểm)
Dàn ý tham khảo:
I) Mở bài: Giới thiệu tác giả tác phẩm
- Kim Lân là nhà văn chuyên viết về cuộc sống nông thôn
- Một trong những tác phẩm của ông là truyện ngắn Làng với nhân vật chính là ông Hai – một người phải 
rời làng của mình để đến nơi tản cư.
- Tình yêu làng của ông càng được bộc lộ một cách sâu sắc và cảm động trong hoàn cảnh thử thách.
II) Thân bài: Đoạn trích nói về nhân vật ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu đi theo giặc:
Kim Lân đã đặt nhân vật vào tình huống gay gắt để bộc lộ chiều sâu tình cảm của nhân vật.
- Cái tin bất ngờ ấy vừa lọt vào tai đã khiến ông bàng hoàng, đau đớn: “Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da 
mặt tê rần rần ,ông lão lặng đi tưởng như đến không thở được, một lúc lâu ông mới rặn è è nuốt một cái gì 
vướng ở cổ.
- Ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi "- Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại ...” nhằm hy vọng điều 
vừa nghe không phải là sự thật.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
- Và trước lời khẳng định chắc chắn của những người tản cư,ông tìm cách lảng về. Tiếng chửi văng vẳng 
của người đàn bà cho con bú khiến ông tê tái: “cha mẹ tiên sư nhà chúng nó, đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt 
được người ta còn thương, cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát”.
=> Thể hiện nỗi đau và tâm trạng ông Hai bị ám ảnh, day dứt với mặc cảm là kẻ "bán nước".
- " Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường”, nhìn đàn con nước mắt ông cứ giàn ra và suy nghĩ “chúng nó 
cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư?”.
- Ông căm thù những kẻ theo Tây, phản bội làng, ông nắm chặt hai tay lại mà rít lên: “chúng bay ăn miếng 
cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này ”.
- Tiếp đó: Ông kiểm điểm lại từng người trong óc, thấy họ đều có tinh thần cả “có đời nào lại cam tâm làm 
cái điều nhục nhã ấy ”. Ông đau xót nghĩ đến cảnh “người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian 
bán nước”.
=> Niềm tin, nỗi ngờ giằng xé trong ông. Tủi thân, ông Hai thương con, thương dân làng chợ Dầu, thương 
thân mình phải mang tiếng là dân làng Việt gian.
III) Kết bài:
Người đọc sẽ không thể quên được một ông Hai quá yêu cái làng của mình như thế. Và hơn hết, nhà văn 
Kim Lân đã xây dựng thành công trong lòng độc giả một chân dung sống động, chân thực về một tấm lòng 
yêu quê hương, đất nước thiết tha cảm động của người nông dân Việt Nam chất phác, thật thà.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 9
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 BẮC GIANG NĂM HỌC 2017 – 2018
 MÔN THI: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC Ngày thi: .../.../20...
 Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (2,0 điểm)
 Đọc đoạn trích sau và trả lời những câu hỏi ở dưới:
 Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, 
lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi 
mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
 Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không 
nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại 
tưng bừng rộn rã. Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi 
dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên 
thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi 
học.
 (Trích Tôi đi học, Thanh Tịnh, Ngữ văn 8, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, Tr.5)
a. Trong câu văn mở đầu, tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện qua từ ngữ nào?
b. Xác định thành phần biệt lập có trong câu: “Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, 
mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp.”
c. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ có trong đoạn trích.
Câu 2 (3,0 điểm)
 “Lời khen giống như mặt trời: bạn càng cho đi, mọi sự chung quanh bạn càng toả sáng.”
 (Đời ngắn đừng ngủ dài – Robin Sharma)
 Từ cách hiểu của em về ý kiến trên, hãy viết một bài văn về vai trò của lời khen trong cuộc sống.
Câu 3 (5,0 điểm)
 Cảm nhận của em về đoạn thơ sau trong Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải:
 Mùa xuân người cầm súng
 Lộc giắt đầy trên lưng
 Mùa xuân người ra đồng
 Lộc trải dài nương mạ
 Tất cả như hối hả
 Tất cả như xôn xao...
 Đất nước bốn ngàn năm
 Vất vả và gian lao
 Đất nước như vì sao
 Cứ đi lên phía trước.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 tỉnh Bắc Giang (Có lời giải) - De-Thi.com
 Ta làm con chim hót
 Ta làm một cành hoa
 Ta nhập vào hoà ca
 Một nốt trầm xao xuyến.
 (Ngữ văn 9, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2010, Tr. 50)
 De-Thi.com