Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải)

 Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
+ Giải thưởng: Tác giả đã được nhận giải nhất văn học – nghệ thuật Hà Nội năm 1967 với bài 
thơ “Trở lại trái tim mình”; giải thưởng chính thức về dịch thuật văn học quốc tế và phát triển 
giao lưu văn hóa quốc tế do Quỹ Hòa Bình (Liên Xô) trao tặng năm 1982.
Tác phẩm: 
+ Bài thơ được sáng tác năm 1963, khi tác giả đang là sinh viên học ngành luật ở nước ngoài.
+ Bài thơ được đưa vào tập “Hương cây – Bếp lửa” (1968), tập thơ đầu tay của Bằng Việt in 
chung với Lưu Quang Vũ.
+ Đoạn thơ nói lên những suy nghĩ của cháu về bà.
2. Phân tích: Phân tích, cảm nhận Những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà và bếp lửa:
- Lên 4 tuổi: là những kỉ niệm đầu tiên khi cháu bắt đầu biết nhớ.
- Đó là một tuổi thơ: Có bóng đen ghê rợn của nạn đói: “đói mòn đói mỏi”, “khô rạc ngựa gầy”, 
“khói hun nhèm mắt”
=> khung cảnh ảm đạm, nỗi ám ảnh đã từng đè nặng nhiều cuộc đời trong quá khứ.
- > Đó cũng là hoàn cảnh chung của biết bao trẻ em sinh ra trong những năm tháng kháng chiến 
nhiều gian khổ, hi sinh.
- Khi ấy, cháu cùng bà nhóm lửa, khói hun nhèm mắt, chính cái mùi khói ấy đã xua đi cái mùi 
tử khí trên khắp các ngõ ngách làng quê và cũng chính cái mùi khói ấy đã in sâu, quyện chặt 
tâm hồn người cháu để rồi dù năm tháng có trôi qua, dấu ấn tuổi thơ ấy vẫn chẳng thể phai nhòa 
“nghĩ lại bây giờ sống mũi còn cay” là mùi khó hay chính tại bởi sự xúc động nghẹn ngào khiến 
tác giả cay nơi đầu sống mũi. Hoài niệm ấy đã xóa nhòa khoảng cách thời gian khiến quá khứ 
như đồng hiện trong hiện tại
Suy ngẫm về cuộc đời bà và bếp lửa:
- Suốt một đời lận đận, vất vả, bà đã và vẫn đang làm công việc nhóm lửa:
 “Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
 Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
 Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm”
+ Từ láy “lận đận” với điệp từ “nắng mưa” nhấn mạnh cháu chưa từng và chẳng thể nào quên 
cuộc đời bà, một cuộc đời đầy lo toan, vất vả.
+ Khôn lớn trưởng thành, cháu càng thấu hiểu những ý nghĩa cao cả, thiêng liêng từ một công 
việc rất đỗi bình dị của bà: nhóm lửa. Điệp từ nhóm điệp lại 4 lần với hai lớp nghĩa. Bà đã làm 
công việc khởi đầu của một ngày: nhóm bếp lửa mỗi sớm mai và làm công việc khởi đầu của 
một đời, đó là bồi đắp tâm hồn, thắp lên những tình cảm cao quý. Từ “nhóm” thứ nhất hiểu theo 
nghĩa thực: thắp lên ngọn lửa trong gian bếp để sưởi ấm, để nấu chín thức ăn.... Ba từ “nhóm” 
sau được hiểu theo nghĩa ẩn dụ: bà truyền cho cháu tình yêu thương ruột thịt, tình đoàn kết chia 
sẻ xóm làng và đặc biệt hơn bà đã khơi dậy những tâm tình tuổi nhỏ, thức tỉnh trong tâm hồn 
cháu biết bao ước mơ và tình cảm tốt đẹp
= > Như vậy đến đây ta thấy bà không chỉ là người nhóm lửa, giữ lửa mà còn là người truyền 
lửa. Ngọn lửa của tình yêu, của niềm tin, đức hi sinh không chỉ bà truyền cho cháu mà còn là 
của những thế hệ đi trước tiếp lửa cho thế hệ sau.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
- Khám phá ra những ý nghĩa kì diệu, cao cả, thiêng liêng từ bếp lửa của bà, cháu sung sướng 
thốt lên:
“Ôi kì lạ và thiêng liêng bếp lửa”
Phép đảo ngữ, câu cảm thán với từ “ôi” đặt ở đầu câu bộc lộ sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng, và vui 
sướng của cháu. Bếp lửa ấy luôn hiện diện cùng bà, tỏa sáng vẻ đẹp của bà. Đứa cháu nhỏ cảm 
thấy thật bất ngờ khi phát hiện được những điều kì diệu thiêng liêng từ những thứ bình thường, 
giản dị. Cháu nhớ về bà, nhớ về Bếp lửa cũng chính là nhớ về quê hương, cội nguồn với tấm 
lòng tri ân sâu nặng.
3 Tổng kết: 
- Giá trị nội dung: Qua hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu đã trưởng thành, bài thơ “Bếp 
lửa” gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà và tình bà cháu, đồng thời thể hiện lòng 
kính yêu, trân trọng và biết ơn của cháu đối với bà, cũng là đối với gia đình, quê hương, đất 
nước.
- Giá trị nghệ thuật: Bài thơ là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và 
bình luận. Thành công của bài thơ còn ở sự sáng tạo hình ảnh “bếp lửa” gắn liền với hình ảnh 
người bà, làm điểm tựa, khơi gợi một kỉ niệm, cảm xúc, suy nghĩ về bà và tình bà cháu.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 7
 KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 NĂM HỌC 2019-2020
 THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
 Môn thi: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,0 điểm). Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
 Vầng trăng quê em
Vầng trăng vàng thắm đang từ từ nhô lên sau lũy tre làng (1). Làn gió nồm nam thổi mát rượi (2). Trăng 
óng ánh trên hàm răng, trăng đậu vào đáy mắt (3). Trăng ôm ấp mái tóc bạc của các cụ già (4). Khuya (5). 
Làng quê em đã vào giấc ngủ (6). Chỉ có vầng trăng vẫn thao thức như canh gác trong đêm (7). 
 (Theo Phan Sĩ Châu, Tiếng Việt 3, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019)
a. Hãy cho biết các từ được gạch chân thực hiện phép liên kết gì? (0,5 điểm)
b. Xác định phần trung tâm của cụm từ mái tóc bạc của cụ già. Cho biết đây là cụm danh từ, cụm động từ, 
hay cụm tính từ? (0,5 điểm)
c. Tìm câu đặc biệt (0,5 điểm)
d. Xác định biện pháp tu từ từ vựng được sử dụng trong câu (7) (0,5 điểm)
Câu 2. (3,0 điểm)
Viết một đoạn văn hoặc bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của lời chào trong giao tiếp 
hằng ngày.
Câu 3: (5.0 điểm)
Phân tích sự thay đổi tâm trạng của bé Thu trong hai đoạn trích sau:
 (...) Trong bữa cơm đó, anh Sáu gắp một cái trứng cá to vàng để vào chén nó. Nó lấy đũa xoi vào 
chén, để đó rồi bất thần hất cái trứng ra, cơm văng tung tóe cả mâm. Giận quá và không kịp suy nghĩ, anh 
vung tay đánh vào mông nó và hét lên:
 - Sao mày cứng đầu quá vậy, hả?
 Tôi tưởng con bé sẽ lăn ra khóc, sẽ giẫy, sẽ đạp đổ cả mâm cơm, hoặc sẽ chạy vụt đi. Nhưng 
không, nó ngồi im, đầu cúi gầm xuống. Nghĩ thế nào nó cầm đũa, gắp lại cái trứng để vào chén, rồi lặng 
lẽ đứng dậy, bước ra khỏi mâm. Xuống bến, nó nhảy xuống xuồng, mở lòi tói cố làm cho dây lòi tói khua 
rộn ràng, khua thật to, rồi lấy dầm bơi qua sông. Nó sang qua nhà ngoại, mét với ngoại và khóc ở bên ấy. 
Chiều đó, mẹ nó sang dỗ dành mấy nó cũng không về.
Và
 (...) Trong lúc đó, nó vẫn ôm chặt lấy ba nó, không ghìm được xúc động và không muốn cho con 
thấy mình khóc, anh Sáu một tay rút khăn lau nước mắt, rồi hôn lên mái tóc con.
 - Ba đi rồi ba về với con.
 - Không! - Con bé hét lên, hai tay nó siết chặt lấy cổ, chắc nó nghĩ hai tay không thể giữ được ba 
 nó, nó dang cả hai chân rồi cấu chặt lấy ba nó, và đôi vai nhỏ của nó run lên.
 Nhìn cảnh ấy, bà con xung quanh có người không cầm được nước mắt, còn tôi bỗng thấy khó thở 
như có bàn tay ai nắm lấy trái tim tôi.
 (Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà, Ngữ Văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2019)
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
Phần I 
Câu 1
a)
Phương pháp: căn cứ các phép liên kết đã học
Cách giải:
Phép liên kết được sử dụng là: phép lặp b)
Phương pháp: căn cứ bài Cụm danh từ
Cách giải:
- Phần trung tâm của cụm từ “mái tóc bạc của các cụ già” là: mái tóc
- Đây là cụm danh từ c)
Phương pháp: căn cứ bài Câu đặc biệt
Cách giải:
Câu đặc biệt là câu 5: Khuya d)
Phương pháp: căn cứ các biện pháp nghệ thuật đã học
Cách giải:
Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu 7:
- nhân hóa: thao thức
- so sánh: vầng trăng vẫn thao thức như canh gác trong đêm
Câu 2
Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
Cách giải:
1. Giới thiệu luận đề
2. Giải thích luận đề
- Lời chào là “phương tiện” trong cách ứng xử giao tiếp xã hội, nhằm để làm quen, duy trì mối quan hệ 
gắn bó, đoàn kết, tương thân tương ái giữa con người với con người trong một tập thể, cộng đồng.
3. Bàn luận vấn đề
- Vai trò của lời chào:
+ Lời chào là một hình thức khởi đầu một cuộc trò chuyện trong giao tiếp.
+ Lời chào thể hiện thái độ trân trọng, cung kính và thân thiết của mình đối với người khác.
+ Trong đời sống, lời chào như một hình thức xã giao để bắt đầu một cuộc nói chuyện được tự nhiên, lịch 
sự, cởi mở. Người vai dưới gặp người vai trên mà không biết chào hỏi là bất kính. Người vai trên không 
đáp lại lời chào của người vai dưới là thiếu lịch sự, hách dịch, khinh người.
+ Lời chào khẳng định phẩm chất tốt đẹp của con người. Nó thể hiện sự tôn trọng của bản thân đối với người 
khác. Nó giúp ta xác định rõ ràng vị trí mỗi người trong giao tiếp. Từ đó, thực hiện các hoạt động giao tiếp 
một cách đúng đắn, hiệu quả và đúng mực. Người nhận được lời chào cũng cảm thấy mình cảm được tôn 
trọng, vui vẻ, hạnh phúc.
+ Lời chào còn có giá trị to lớn trong truyền thống văn hóa dân tộc (lời chào cao hơn mâm cỗ).
- Khái quát lại vấn đề: một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của lời chào.
4. Liên hệ bản thân 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
Câu 3
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
1. Mở bài:
- Dẫn dắt.
- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Quang Sáng, hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm "Chiếc lược ngà".
- Giới thiệu về nhân vật bé Thu, giới thiệu 2 đoạn trích.
2. Thân bài:
- Giới thiệu khái quát về hoàn cảnh của hai cha con: Anh Sáu đi kháng chiến chống Pháp từ khi đứa con 
duy nhất của anh chưa đầy một tuổi. Từ đó hai ba con chưa hề gặp lại nhau, cho đến khi anh được nghỉ 
phép ba ngày, anh đã trở vể thăm gia đình, nhưng đứa con gái tám tuổi không chịu nhận ba.
Đoạn 1:
- Tình cách rắn rỏi, bướng bỉnh, ngang bướng rất trẻ con của bé Thu được thể hiện trong đoạn văn thứ 
nhất: "Trong bữa cơm đó. nó cũng không về".
+ Hất đổ cả chén cơm khi anh Sáu gắp cho nó cái trứng cá. Bị ba đánh, tưởng đâu "con bé sẽ lăn ra khóc, 
sẽ giẫy, sẽ đạp đổ cả mâm cơm, hoặc sẽ chạy vụt đi. Nhưng không, nó ngồi im, đầu cúi gằm xuống. Nghĩ 
thế nào nó cầm đũa, gắp lại cái trứng cá để vào chén, rồi lặng lẽ đứng dậy, bước ra khỏi mâm." => Hình 
ảnh một đứa trẻ gan góc, lì lợm.
+ "Nhảy xuống xuồng, mở lòi tói cố làm cho dây lòi tói khua rộn ràng, khua thật to" => tính cách trẻ con, 
hình ảnh của một đứa trẻ lúc giận dỗi được khắc họa rất tinh tế với chỉ một chi tiết nhỏ.
+ "Nó sang nhà bà ngoại và khóc ở bên đấy" => dù gan lì và bướng bỉnh nhưng bởi Thu vẫn còn là một 
đứa trẻ nên vẫn có những hành động mè nheo khóc nhè.
=> Bé Thu là một đứa bé gan góc, có cá tính mạnh mẽ, thà sang nhà ngoại khóc thật to nhưng khi đứng 
trước mặt ông Sáu - người mà bé đang căm ghét thì lầm lì, im lặng trông như nét hờn dỗi của người lớn. 
Nhưng suy cho cùng, Thu vẫn là một đứa bé nên vẫn có những hành động trẻ con để thể hiện nỗi bực dọc 
của mình. Bên cạnh đó, hành động quyết liệt của bé Thu cũng thể hiện tình yêu thương cha mãnh liệt, bé 
kiên quyết cự tuyệt ông Sáu vì ông không giống bức hình trong ảnh, trên mặt ông có vết thẹo dài. Chính 
yếu tố đó vừa thể hiện tình yêu thương cha vừa thể hiện cá tính mạnh mẽ của bé Thu.
=> Nguyễn Quang Sáng đã rất tinh tế, tài tình khi khắc họa được hình ảnh của bé Thu đa chiều và sâu sắc 
như thế chỉ trong một hành động nhỏ.
Đoạn 2:
- Tình yêu thương ba vô bờ bến đươc thể hiện ở đoạn văn thứ hai "Trong lúc đó ..nắm lấy trái tim tôi"
+ Bé Thu bướng bỉnh bao nhiêu, lì lợm gan góc bao nhiêu thì lại bởi bé thương ba của mình bấy nhiêu: 
"Con bé hét lên, hai tay nó siết lấy chặt cổ .và đôi vai nhỏ bé của nó run run"
=> Những cái ôm như cố gắng để chặt nhất có thể, như để bù đắp cho những tháng ngày xa lánh ba của 
mình, những cái ôm cuối cùng như để lấp đi tất thảy những khoảng trống của tình ba - con trong những 
ngày tháng vừa qua.
=> Đoạn văn là những gì xúc động nhất, sâu lắng nhất về tình cảm mà bé Thu dành cho ba của mình
- Hai đoạn văn đã cho thấy được sự thay đổi trong tâm lý của nhân vật bé Thu đối với người cha của 
mình. Nếu như đoạn trên, bé Thu xa lánh, xù lông với ba mình bao nhiêu thì đoạn 2 lại thấy được sự gần 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
gũi không còn khoảng trống của tình cảm mà Thu dành cho người ba của mình. Đoạn 1 bé Thu lì lợm 
bướng bỉnh bao nhiêu thì đoạn 2, bé Thu lại trở nên nhẹ nhàng, tình cảm bấy nhiêu
- Hai đoạn trích cũng cho thấy được sự tài tình trong miêu tả diễn biến tâm lý nhân vật, đặc biệt là tâm lý 
của trẻ con của nhà văn: tinh tế, sâu sắc.
3. Kết bài: Khái quát suy nghĩ, cảm nhận của bản thân về nhân vật bé Thu và truyện ngắn Chiếc lược ngà.
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 8
 KÌ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 NĂM HỌC 2018-2019
 THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
 Môn thi: NGỮ VĂN
 ĐỀ CHÍNH THỨC
 Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (2,0 điểm) 
Trời cao lồng lộng, đồng ruộng mênh mông hãy lắng nghe tiếng hát giữa trời cao của trúc, của tre 
“Tre già măng mọc”. Măng mọc trên phù hiệu ở ngực thiếu nhi Việt Nam, lứa măng non của nước Việt 
Nam Dân chủ Cộng hòa.
Các em, các em rồi đây lớn lên, sẽ quen dần với sắt, thép và xi măng cốt sắt.
Nhưng, nứa, tre sẽ còn mãi với các em, còn mãi với dân tộc Việt Nam, 
 (Trích Cây tre Việt Nam, Thép Mới, Ngữ văn 6, Tập hai)
a) Đọc đoạn trích trên, hãy xác định: 
- Từ láy. (0,5 điểm)
- Thành ngữ. (0,5 điểm)
- Khởi ngữ. (0,5 điểm)
b) Từ măng trong lứa măng non được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? (0,5 điểm)
Câu 2. (3,0 điểm)
 Con chim sẻ nhỏ chết rồi
 Chết trong đêm cơn bão về gần sáng.
 Đêm ấy tôi nằm trong chăn nghe cánh chim đập cửa
 Sự ấm áp gối chăn đã giữ chặt tôi
 Và tôi ngủ ngon lành đến lúc bão vơi.
 (Trích Tiếng vọng, Nguyễn Quang Thiều, Tiếng Việt 5, Tập một)
Trong đoạn thơ trên, tác giả nói về sự việc gì? Em hãy viết một đoạn văn hoặc bài văn ngắn trình bày suy 
nghĩ về ý nghĩa của sự việc đó.
Câu 3. (5,0 điểm) 
Cảm nhận của em về đoạn trích sau:
 - Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
 Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra nhà phía sau, 
rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn. Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc 
ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.
 - Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!
 Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo 
tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.
 - Chào anh. - Đến bậu cửa, bỗng nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc mạnh. 
 - Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại. Tôi ở với anh ít hôm được chứ?
 Đến lượt cô gái từ biệt. Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng, như người ta cho nhau cái 
gì chứ không phải là cái bắt tay. Cô nhìn thẳng vào mắt anh - những người con gái sắp xa ta, biết không bao 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta như vậy.
 - Chào anh.
 Lần đầu, chính là anh thanh niên quay mặt đi. Anh ấn cái làn vào tay bác già và nói vội vã:
 - Cái này để ăn trưa cho bác, cho cô và bác lái xe. Cháu có bao nhiêu là trứng, ăn không xuể. Cháu 
không tiễn bác và cô ra xe được, vì gần tới giờ “ốp” rồi. Thôi chào bác, chào cô. Bác sẽ trở lại nhé.
 Hai ông con theo bậc cấp bước xuống đồi, đến mặt đường nhìn lên, không thấy người con trai đứng 
đấy nữa. Anh ta đã vào nhà trong. Ông xách cái làn trứng, cô ôm bó hoa to. Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc 
cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn. Nắng chiếu làm cho bó hoa càng thêm rực 
rỡ và làm cho cô gái cảm thấy mình rực rỡ theo. Hai người lững thững đi về phía chiếc xe đỗ, im lặng rất 
lâu. Bỗng bác già nhìn đồng hồ nói một mình:
 - Thanh niên bây giờ lạ thật! Các anh chị cứ như con bướm. Mà đã mười một giờ, đến giờ “ốp” đâu? 
Tại sao anh ta không tiễn mình đến tận xe nhỉ?
 Cô gái liếc nhìn bác già một cái rất nhanh, tự nhiên hồi hộp, nhưng vẫn im lặng.
 (Trích Lặng lẽ Sa Pa, Nguyễn Thành Long, Ngữ văn 9, Tập một)
 - Hết -
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
 HƯỚNG DẪN CHẤM
I. Hướng dẫn chung:
- Cán bộ chấm thi cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh 
(câu 2, câu 3); tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên cán bộ chấm thi cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp 
án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Cán bộ chấm thi cho điểm lẻ đến 0,25. Điểm toàn bài không làm tròn số. 
II. Đáp án và thang điểm
 Câu Nội dung Điểm
 a) Xác định:
 - Từ láy: lồng lộng, mênh mông. 0,5
 Lưu ý:
 Đúng hai từ, sai một từ: 0,5 điểm; đúng hai từ, sai hai từ: 0,25 điểm; đúng hai từ, sai ba 
 từ: 0 điểm. 0,5
 Đúng một từ, sai một từ: 0,25 điểm; đúng một từ, sai hai từ: 0 điểm.
 - Thành ngữ: Tre già măng mọc. 
 1 Lưu ý: 0,5
 Đúng một thành ngữ, sai một thành ngữ: 0,25 điểm.
 Đúng một thành ngữ, sai hai thành ngữ: 0 điểm. 
 - Khởi ngữ: Các em. 0,5
 Lưu ý: 
 Đúng một khởi ngữ, sai một khởi ngữ: 0,25 điểm. 
 Đúng một khởi ngữ, sai hai khởi ngữ: 0 điểm.
 b) Măng: Nghĩa chuyển.
 1. Đảm bảo cấu trúc một đoạn văn hoặc bài văn ngắn; đúng quy tắc chính tả, dùng từ, đặt 0,25
 câu.
 2. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc được tác giả nói đến 0,25
 trong đoạn thơ. 
 3. Vận dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai vấn đề nghị luận: 2,25
 a) Sự việc được tác giả nói đến trong đoạn thơ: 0,5
 - Con chim sẻ nhỏ chết giữa cơn bão. Mặc dù tác giả có biết con chim sẻ đang gặp nguy 
 hiểm nhưng vẫn ngon giấc trong chăn ấm. 
 2 - Ý nghĩa của sự việc: Chê trách sự vô tâm của con người trước cảnh ngộ đáng thương.
 b) Bàn luận: 
 - Sự thờ ơ, vô cảm làm cho tâm hồn trở nên cằn cỗi, chai sạn; con người không có sự đồng 1,25
 cảm, sẻ chia, gắn kết; cuộc sống sẽ thiếu vắng tình thương; 
 - Chúng ta cần quan tâm, giúp đỡ những người thiếu may mắn, gặp hoạn nạn. Đó là cách 
 ứng xử phù hợp với đạo lí làm người, tạo nên một xã hội tương thân tương ái, 
 De-Thi.com Bộ đề tuyển sinh môn Văn vào 10 Đà Nẵng (Có lời giải) - De-Thi.com
 - Phê phán thái độ thờ ơ, vô cảm trước những hoàn cảnh bất hạnh. Cần phân biệt giữa lòng 
 yêu thương và sự thương hại; những người thực sự cần được giúp đỡ và những kẻ lười 
 biếng, ỷ lại 0,5
 c) Bài học nhận thức và hành động:
 - Nhận thức được tác hại của sự vô tâm.
 - Cần có hành động cụ thể, thiết thực để giúp đỡ những số phận không may.
 4. Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận. 0,25
 1. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận (có đủ các phần mở bài, thân bài và kết bài); viết 0,5
 đúng quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
 2. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Nội dung và nghệ thuật của đoạn trích. 0,25
 3. Vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng để triển khai 
 vấn đề nghị luận:
 3.1. Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và đoạn trích. 0,25
 3.2. Cảm nhận về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: 3,0
 a) Về nội dung:
 * Con người: 1,5
 - Anh thanh niên: Tiếc nuối vì sắp phải chia tay (trời ơi, chỉ còn có năm phút); quan tâm 
 người khác một cách chân thành (đưa lại chiếc khăn mùi soa cho cô gái, gửi làn trứng cho 
 ông họa sĩ).
 - Cô kĩ sư: Nỗi lưu luyến, hồi hộp lúc từ biệt; sự cảm phục trước vẻ đẹp của anh thanh niên 
 (chìa tay ra cho anh nắm, nhìn thẳng vào mắt anh).
 - Ông họa sĩ: Luyến tiếc vì cuộc gặp gỡ thú vị mà ngắn ngủi (tặc lưỡi đứng dậy); yêu quý, 
3
 trân trọng cái đẹp (Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại. Tôi ở với anh ít hôm được chứ?).
 - Từ cuộc gặp gỡ tình cờ, trong giây phút chia tay, giữa ba con người xa lạ đã nảy nở những 
 suy nghĩ, tình cảm tốt đẹp, lớn lao. Qua đó, tác giả tôn vinh những con người có tâm hồn 0,5
 cao quý.
 * Thiên nhiên: Thơ mộng, hùng vĩ, rực rỡ sắc màu, ấm áp, tươi vui (nắng đã mạ bạc cả 
 con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn) như phản chiếu tâm hồn ba 1,0
 nhân vật lúc chia tay.
 b) Về nghệ thuật:
 - Cách kể chuyện tự nhiên, kết hợp tự sự với miêu tả; lối văn đậm chất trữ tình. 
 - Nghệ thuật phác họa chân dung nhân vật.
 - Miêu tả thiên nhiên với phép so sánh, nhân hóa, liên tưởng, giàu tính biểu tượng.
 3.3. Đánh giá chung: Với những giá trị nghệ thuật đặc sắc, đoạn trích xây dựng thành 0,5
 công hình tượng người lao động mới; qua đó, thể hiện niềm yêu mến, trân trọng của tác 
 giả đối với những con người đang lặng lẽ cống hiến cho đời.
 4. Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận. 0,5
 De-Thi.com