Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết)

 Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
PHẦN SINH:
Câu 1.
a. Phân biệt sinh vật đơn bào và sinh vật đa bào
Tiêu chí Sinh vật đơn bào Sinh vật đa bào
Số lượng tế bào Chỉ có 1 tế bào Có nhiều tế bào
Tế bào thực hiện Một tế bào đảm nhiệm toàn bộ Các tế bào chuyên hóa thành cơ quan – mô khác 
chức năng chức năng sống nhau để thực hiện chức năng
Cơ quan hóa Không có mô, cơ quan Có mô và các hệ cơ quan
 Vi khuẩn, trùng roi, trùng giày, 
Ví dụ Cây lúa, con người, cua đồng, dương xỉ
 tảo lam
 Tóm lại:
Sinh vật đơn bào sống với một tế bào duy nhất, còn sinh vật đa bào được cấu tạo từ nhiều tế bào và phân 
hóa chức năng rõ rệt.
b. Xây dựng khóa lưỡng phân có tác dụng gì?
Khóa lưỡng phân được dùng để:
Giúp xác định, phân loại sinh vật
 • Là công cụ để nhận dạng từng loài sinh vật dựa trên các đặc điểm dễ quan sát.
 • Mỗi bước hỏi – đáp trong khóa đều có 2 lựa chọn → giúp thu hẹp dần nhóm sinh vật cần tìm.
Hỗ trợ học tập và nghiên cứu
 • Giúp học sinh, nhà sinh học phân biệt nhóm này – nhóm kia nhanh gọn.
 • Giảm sai sót khi nhận biết sinh vật trong tự nhiên.
Câu 2. 
a) Sắp xếp các sinh vật vào các giới sinh vật theo hệ thống 5 giới
Giới sinh vật Các sinh vật thuộc giới
Giới Virus Virus HIV
Giới Prokaryotae (Cơ thể nhân sơ) Vi khuẩn lam
Giới Fungi (Giới nấm) Nấm sò, Nấm rơm
Giới Plantae (Giới thực vật) Cây cam, Cây rêu
Giới Animalia (Giới động vật) Con lợn, Cá rô, Trùng sốt rét, Trùng roi xanh
 Lưu ý:
- Trùng sốt rét và trùng roi xanh là sinh vật đơn bào nhân chuẩn nhưng do không thuộc thực vật hay nấm, 
nên xếp vào Giới Động vật theo hệ thống 5 giới truyền thống.
- Virus không được xếp vào các giới vì không có tế bào và không thực hiện trọn vẹn các chức năng sống 
độc lập.
b) Tại sao nói tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống?
Chúng ta nói “tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống” vì:
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
1. Tế bào là đơn vị cấu trúc cơ bản của mọi sinh vật
→ Tất cả sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào (đơn bào hoặc nhiều tế bào).
2. Tế bào là đơn vị chức năng của sự sống
→ Các hoạt động sống như trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản, cảm ứng với môi trường, chuyển hóa 
năng lượng đều diễn ra trong tế bào.
3. Tế bào chứa vật chất di truyền
→ Tế bào mang ADN di truyền, truyền lại cho thế hệ sau.
PHẦN HÓA: 
Câu 1.
Nguồn ô nhiễm không khí do tự nhiên
Những nguồn này phát sinh từ các quá trình tự nhiên không do con người kiểm soát:
Nguồn ô nhiễm không khí do con người gây ra
Những hoạt động sản xuất, sinh hoạt làm tăng chất ô nhiễm trong không khí:
1. Chặt phá rừng: Làm mất cây xanh giảm thanh lọc khí, gây bụi bặm và biến đổi khí hậu.
2. Núi lửa: Phun trào núi lửa giải phóng bụi, tro, khí SO₂ vào khí quyển.
3. Đốt rơm rạ sau vụ gặt: Khói đốt rơm rạ chứa bụi và khí độc.
4. Vận chuyển vật liệu xây dựng không che bạt: Bụi cát, đất bay vào không khí gây ô nhiễm.
5. Phương tiện giao thông sử dụng xăng dầu: Khí thải CO, NOx, SOx, bụi mịn từ xe gắn máy, ô tô 
6. Khí thải công nghiệp: Các nhà máy thải khí độc, bụi vào khí quyển.
7. Cháy rừng do sét đánh: Cháy rừng tự phát, phát tán khói và bụi vào không khí.
Câu 2. 
Khi bạn tắm bằng nước ấm, không khí trong nhà tắm trở nên rất ấm và ẩm do hơi nước bốc lên từ nước 
nóng. Cửa kính thì lạnh hơn không khí ấm ướt bên trong.
- Khi hơi nước trong không khí gặp bề mặt kính lạnh, nó ngưng tụ thành giọt nước trên kính. Hiện tượng 
này gọi là đọng sương (đọng nước) — giống như khi bạn thấy giọt nước trên thành cốc lạnh chứa nước 
đá.
Tóm tắt nguyên nhân:
- Không khí trong nhà tắm chứa nhiều hơi nước nóng → độ ẩm cao.
- Cửa kính lạnh hơn → hơi nước gặp kính bị lạnh hóa, mất năng lượng → ngưng tụ → thành giọt nước.
Hiện tượng này là do sự thay đổi nhiệt độ giữa không khí ấm và bề mặt lạnh, làm không khí không giữ 
được hơi nước nữa nên nó chuyển thành giọt lỏng bám trên kính.
Câu 3.
a. Vì sao các nhà leo núi đôi khi phải cần trang bị các bình oxygen?
Ở độ cao lớn, không khí loãng hơn → tức là mức oxy ít hơn so với ở mặt đất. Khi lên cao:
 • Áp suất khí quyển giảm
 • Mỗi lít không khí chứa ít oxy hơn
Do đó cơ thể khó lấy đủ oxy để hô hấp → dẫn đến mệt mỏi, khó thở, thậm chí là chứng bệnh núi cao 
(altitude sickness).
Các bình oxygen bổ sung giúp cung cấp thêm oxy tinh khiết, giúp người leo núi hô hấp dễ dàng hơn, 
tránh mệt và nguy hiểm.b. Vì sao để cá sống trong các bể cá phải bơm sục?
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
Cá cần oxy hòa tan trong nước để hô hấp. Nhưng:
 • Nước trong bể tĩnh sẽ ít oxy hơn
 • Cá, vi sinh, thực vật trong bể tiêu thụ oxy liên tục
Bơm sục khí (máy sủi) tạo ra:
 • sủi bọt khí giúp oxy từ không khí hòa vào nước nhanh
 • đối lưu nước, làm oxy lan đều khắp bể
Vì vậy, bơm sục giúp duy trì đủ oxy hòa tan trong nước, để cá hô hấp và sống khỏe.
Câu 4.
Bước 1: Tính lượng không khí hít vào trong 24 giờ
Mỗi giờ: 500 lít không khí
Trong 24 giờ:
 500lıt/giờ × 24giờ = 12000lıt khong khı
Bước 2: Tính lượng oxygen trong không khí đã hít
Cơ thể giữ lại 1/3 lượng oxygen trong không khí.
Lượng không khí hít vào: 12 000 lít
Tỷ lệ oxygen giữ lại: 1/3
 1
 Oxygen can = × 12000 = 4000lıt oxygen
 3
Kết luận
Trong một ngày đêm, một người lớn cần khoảng 4 000 lít oxygen.
PHẦN LÍ:
Câu 1. 
a) Kể tên một số dụng cụ đo thời gian thường gặp
Một số dụng cụ đo thời gian mà ta thường gặp trong cuộc sống:
 • Đồng hồ đeo tay
 • Đồng hồ treo tường
 • Đồng hồ để bàn
 • Đồng hồ bấm giây
 • Đồng hồ điện tử
 • Đồng hồ cát
Những dụng cụ này dùng để đo và theo dõi thời gian theo các khoảng khác nhau (giây, phút, giờ ). 
b) Phạm vi đo của nhiệt kế y tế
Nhiệt kế y tế (dùng để đo nhiệt độ cơ thể người) thường được thiết kế để đo trong một khoảng hẹp phù 
hợp với nhiệt độ cơ thể người, khoảng:
 ~35°C đến ~42°C
(đây là phạm vi đủ để nhận biết nhiệt độ bình thường, sốt hoặc hạ nhiệt ở người) 
Ví dụ: nhiều loại nhiệt kế y tế hiện nay đo khoảng 32°C – 42.5°C hoặc 32°C – 43°C tùy loại, nhưng vẫn 
tập trung quanh giá trị cơ thể người
Câu 2.
a) Biểu diễn lực F có phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, độ lớn 4 N
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
Ta có tỉ xích:
 1 cm ứng với 2 N
Vì lực cần biểu diễn là 4 N, nên:
 4 
Độ dai mui ten = = 2 
 2 / Cách vẽ:
 1. Vẽ một đường thẳng đứng.
 2. Từ điểm gốc, vẽ mũi tên dài 2 cm hướng từ trên xuống dưới.
 3. Đánh dấu tên lực là F = 4 N.
Mũi tên vuông góc với đường kẻ, từ trên xuống dưới, độ dài đúng 2 cm thể hiện lực 4 N theo tỉ xích.
b) Khi người thợ đóng đinh vào tường thì lực nào đã làm đinh cắm vào tường?
Lực mà người thợ tác dụng lên cái búa và đinh chính là nguyên nhân làm đinh cắm vào tường.
Cụ thể:
 • Người thợ tác dụng lực cơ học lên búa → búa truyền lực vào đầu đinh → đinh cắm vào tường.
 • Đây là lực cơ học từ bàn tay người.
Tóm lại:
Lực tác động từ bàn tay (qua búa) đã làm đinh cắm sâu vào tường.
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 13
 ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
 TRƯỜNG THCS GIA QUẤT MÔN: KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6
 Phần: Tự luận
Bài 1. Vì sao rau củ và thịt cùng được bảo quản trong ngăn đá của tủ lạnh, khi rã đông, rau củ bị dập nát 
còn thịt vẫn bình thường? Từ đó, em hãy đưa ra cách bảo quản thực phẩm phù hợp?
Bài 2. Vào dịp tết, mẹ bạn An làm mứt dừa cho cả nhà ăn. Khi cả nhà thưởng thức, bố An thấy mứt ngọt 
quá nên không muốn ăn vì bố bạn đang trong chế độ kiêng đường. Bạn An rất muốn tách bớt đường ra 
khỏi mứt dừa đã làm để bố có thể ăn được. Theo em, có cách nào để tách bớt đường từ mứt dừa đã làm 
không?
Bài 3. Gas là một chất dễ cháy, khi gas trộn lẫn với oxygen trong không khí nó sẽ trở thành một hợp chất 
dễ nổ. Hỗn hợp này sẽ bốc cháy và nổ rất mạnh khi có tia lửa điện hoặc đánh lửa từ bật gas, bếp gas.
a. Chúng ta nên làm gì sau khi sử dụng bếp gas để đảm bảo an toàn?
b. Tại sao chúng ta nên để bình gas ở nơi thoáng khí?
Bài 4. Khi nuôi cá cảnh, tại sao phải thường xuyên sục không khí vào bể cá?
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
 ĐÁP ÁN
Bài 1. 
Vì sao rau củ và thịt cùng ở ngăn đá nhưng khi rã đông lại khác nhau?
Thịt sau khi rã đông vẫn giữ nguyên hình dáng
- Thịt có nhiều protein và mỡ, các sợi cơ và mô liên kết sẽ duy trì cấu trúc ngay cả khi băng đóng.
- Khi đông lạnh, nước trong thịt đóng băng ở những không gian nhỏ giữa các sợi cơ ít tạo thành tinh thể 
lớn phá vỡ cấu trúc.
- Khi rã đông, nước lại tan ra và sợi cơ không biến dạng nhiều, nên thịt vẫn giữ được form.
Rau củ bị dập nát sau khi rã đông
- Rau củ chứa nhiều nước trong các tế bào thực vật.
- Khi đông lạnh, nước trong tế bào hình thành tinh thể băng lớn → làm vỡ màng tế bào, phá hủy cấu trúc 
mô.
- Khi rã đông, các tế bào đã bị hỏng → rau củ mềm, dập nát, mất độ giòn.
Tóm lại: nước trong rau củ tạo tinh thể băng lớn làm vỡ tế bào, trong khi cấu trúc mô thịt nhờ protein & 
mô liên kết nên ít bị biến dạng.
Cách bảo quản thực phẩm phù hợp
Với thịt
- Bảo quản trong ngăn đá (-18°C hoặc thấp hơn) sẽ giữ thịt lâu mà ít mất chất lượng.
- Khi rã đông, nên để trong ngăn mát hoặc ngăn lạnh để thịt tan từ từ, hạn chế mất nước.
- Nếu không sử dụng ngay, bọc kín để tránh oxy hóa và khô thịt.
Với rau củ
Rau củ dễ bị hư khi đông lạnh do tinh thể băng phá tế bào, nên phải xử lý trước khi đông:
1. Blanch (luộc sơ) rau củ trước khi đông lạnh:
- Đem rau củ qua nước sôi vài phút rồi làm lạnh ngay → giúp ngăn hoạt động enzyme, giảm phá hủy tế 
bào.
- Sau đó mới cho vào bao bì kín hơi rồi đông.
2. Bảo quản trong ngăn mát nếu chỉ dùng trong vài ngày.
3. Không để rau củ sống trực tiếp vào ngăn đá nếu không xử lý — vì sẽ dễ bị dập nát khi rã đông.
Bài 2.
Bạn An không thể tách bớt đường ra khỏi mứt dừa sau khi đã làm xong theo cách vật lý đơn giản mà vẫn 
giữ được sản phẩm “mứt dừa” như ban đầu. Vì:
Vì sao không tách được đường ra khỏi mứt dừa đã làm?
- Khi làm mứt dừa, đường đã được pha hòa tan và ngấm sâu vào lát dừa trong quá trình nấu và sên.
- Đường không còn ở dạng rời rạc mà đã gắn kết với nước và cấu trúc thực phẩm, tạo ra vị ngọt đặc 
trưng.
- Không có dụng cụ hay phương pháp đơn giản nào để lấy riêng đường khỏi hỗn hợp dừa – đường mà 
không làm hỏng mứt.
Các kỹ thuật như lọc, rửa nước, hay tách qua thiết bị lọc sẽ làm mứt mất hương vị, mềm nát, và không 
còn là mứt dừa nữa.
 Giải pháp phù hợp
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
Thay vì cố gắng tách đường khỏi mứt đã làm, bạn An có thể:
Làm mứt dừa ít ngọt ngay từ đầu
- Giảm lượng đường khi nấu mứt để bố An vẫn có thể ăn được.
- Có thể dùng đường thay thế (như stevia, erythritol, đường dành cho người tiểu đường) thay cho đường 
mía.
- Nấu thử lứa nhỏ trước để thử vị.
Pha loãng mứt khi ăn
- Khi ăn, hoà 1 ít mứt với sữa chua không đường hoặc sữa tươi không đường để giảm vị ngọt đậm mà vẫn 
giữ hương vị.
Bài 3. 
a. Sau khi sử dụng bếp gas, chúng ta nên làm gì để đảm bảo an toàn?
Những việc cần làm sau khi dùng bếp gas:
Tắt lửa hoàn toàn
- Đảm bảo ngọn lửa đã tắt trước khi rời bếp.
Tắt van bình gas
- Luôn khóa van bình gas ngay sau khi nấu xong để ngăn khí gas thoát ra.
Kiểm tra mối nối và đầu gas
- Đảm bảo không rò rỉ gas bằng cách kiểm tra ống dẫn và van, nhất là trước khi nấu.
Không để vật dễ bắt lửa gần bếp
- Giấy, khăn lau, mỡ dầu dễ bắt cháy nếu gần lửa hay gas rò rỉ.
Những bước này giúp tránh rò gas, cháy, nổ và tai nạn ngoài ý muốn.
b. Tại sao chúng ta nên để bình gas ở nơi thoáng khí?
Gas nặng hơn không khí, nên nếu rò rỉ sẽ tích tụ xuống thấp, gây nguy hiểm.
Không khí thoáng khí giúp gas khuếch tán nhanh, không tập trung ở một nơi → giảm nguy cơ:
- Tích tụ khí gas
- Hít phải khí gas gây ngạt
- Gas gặp tia lửa → cháy nổ
Đặt bình gas ở:
- Nơi có gió lưu thông
- Không gian mở hoặc gần cửa ra vào, cửa sổ
- Tránh góc kín, phòng kín
Mục đích là để khi có rò rỉ, gas sẽ bị pha loãng và không tích tụ thành vùng nồng độ cao dễ cháy nổ.
Bài 4.
Khi nuôi cá cảnh, phải thường xuyên sục không khí vào bể cá vì:
1. Tăng lượng oxy hòa tan trong nước
Cá hô hấp bằng phổi cá, cần oxy hòa tan trong nước để sống.
Không khí sục vào tạo bong bóng khí → oxy từ không khí dễ dàng hòa vào nước → cá có đủ oxy để hô 
hấp, hoạt động, phát triển.
2. Giúp nước trong bể lưu thông
Dòng khí sủi lên tạo đối lưu trong bể, giúp:
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
- Làm nước điều hòa nhiệt độ đồng đều
- Giảm vùng nước ứ đọng
- Tránh tạo lớp khí nghèo oxy ở đáy bể
3. Giảm khí độc trong nước
Cá, vi sinh vật và thực vật trong bể thải ra CO₂ và các chất khác.
Sục khí giúp:
- Loại bớt CO₂
- Hòa thêm oxy mới vào nước
- Giữ môi trường nước sạch và đảm bảo sinh lý bình thường cho cá.
 Tóm lại
Sục không khí vào bể cá giúp:
- Duy trì đủ oxy hòa tan trong nước
- Giảm khí độc và lưu thông nước
- Tạo môi trường sống khỏe mạnh cho cá
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
 ĐỀ SỐ 14
 ĐỀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ I
 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
 Môn: Khoa học tự nhiên, lớp 6
 THỊ XÃ THÁI HÒA
 PHẦN: TỰ LUẬN
Câu 1. 
a) Em có thể dùng chất ở thể lỏng để tạo nên vật có hình dạng cố định không?
b) Giải thích vì sao chất làm bình chứa phải ở thể rắn?
Câu 2. 
Hãy phân loại các lực sau đây thành lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc:
- Lực đẩy của tay vào một chiếc hộp.
- Lực hút của Trái Đất tác dụng lên quả táo rơi.
- Lực cản của không khí tác dụng lên một chiếc ô tô đang chạy.
- Lực hút giữa hai thanh nam châm đặt gần nhau.
Câu 3.
Hãy mô tả các hệ cơ quan, cơ quan ở thực vật ? 
Câu 4.
a) Khi mở lọ nước hoa, một lát sau có thể ngửi thấy mùi nước hoa. Điều này thể hiện tích chất gì của 
chất ở thể khí?
b) Nước từ nhà máy nước được dẫn đến các hộ dân qua các đường ống. Điều này thể hiện tính chất gì của 
chất ở thể lỏng?
c) Ta có thể đi được trên mặt nước đóng băng đủ dày. Điều này thể hiện tính chất gì của chất ở thể rắn?
Câu 5. 
Một thùng hàng đang nằm trên sàn nhà. Tác dụng một lực đẩy theo phương ngang, chiều từ trái qua phải 
với độ lớn 300N thì thấy thùng hàng bắt đầu di chuyển. Hãy biểu diễn lực đó trên hình vẽ (tỉ xích 1 cm 
ứng với 100N) và chỉ ra tác dụng của lực trong trường hợp này?
Câu 6.
Hãy xây dựng khóa lưỡng phân từ các loài sau: 
 De-Thi.com Bộ đề ôn thi Tự luận KHTN Lớp 6 cuối học kì 1 (Có giải chi tiết) - De-Thi.com
 De-Thi.com